Amaryllis water geven: de juiste watergift in elke fase van de bol

Om te weten hoe je een amaryllis water geeft, stel je eerst vast in welke fase de bol zich bevindt. Een pas geplante bol krijgt één goede gietbeurt en daarna vrijwel niets totdat de scheut 5 cm lang is. Geef bij een bloemstengel, bloem of bladeren water zodra de bovenste laag aarde droog aanvoelt. In de rustperiode, die begint wanneer de bladcyclus voorbij is, stopt de watergift en drogen de bladeren vanzelf in. In elke fase giet je het water op de aarde, uit de buurt van de hals van de bol. De hals is het smalle bovenste deel waar de stengel en de bladeren uit tevoorschijn komen.

Als de stengel van je amaryllis (Hippeastrum) slap hangt en de aarde droog staat, steek dan je vinger in de potgrond. Voelt de bovenste 1,3 cm droog aan, geef dan water langs de potrand totdat het uit het afvoergat loopt. Knijp vóór het gieten even zachtjes in de basis van de bol. Een stevige bol verdraagt water. Een zachte bol wijst op rot, en extra water maakt dat alleen maar erger.

Korte samenvatting:

• Geef direct na het planten één keer water totdat alle aarde vochtig is en wacht tot de scheut 5 cm lang is.

• Geef bij een bloemstengel, bloem of bladeren water zodra de bovenste 1,3 cm (½ inch) van de aarde is opgedroogd.

• Blijf na de bloei water geven: de bladeren maken het voedsel aan dat de bol nodig heeft voor de volgende bloei.

• Stop in de rustperiode met water geven en begin pas weer als de bol ontwaakt.

• Giet het water op de aarde langs de potrand. De hals van de bol blijft boven de grond en droog.

• Een gewaxte bol krijgt geen water. Een bol op glas blijft boven het water hangen, zodat alleen de wortels nat worden.

Waarom de amaryllis geen vaste watergift per week heeft

Een amaryllis heeft geen vaste dag voor water omdat het een bolgewas is, en de bol bewaart een eigen voorraad reservevoedsel om te groeien en te bloeien. De plant doorloopt in een jaar verschillende fasen: scheut, bloem, bladeren en rustperiode (de dormante fase, een periode waarin de bol zonder bladeren rust). Elke fase verbruikt een andere hoeveelheid water.

Hoe vaak moet je een amaryllis dan water geven? Dat hangt af van de fase, de potmaat en hoe warm het in huis is. Een vaste kalenderregel, zoals "één keer per week", geeft te veel water aan een bol die nog geen wortels heeft. En het geeft juist te weinig water aan een bol vol bladeren tijdens warm weer. Je vinger in de aarde steken lost beide situaties op.

Pas geplante bol: één gietbeurt en wachten op de scheut

Geef de aarde direct na het planten één keer water, totdat het water via het drainagegat van de pot naar buiten loopt. De University of Florida (UF/IFAS Extension) meldt dat er geen extra water nodig zou moeten zijn totdat de bol uitloopt. De Iowa State University adviseert om de aarde na die eerste gietbeurt alleen licht vochtig te houden. Het risico is rot. Zonder nieuwe wortels drinkt de bol niet, waardoor de aarde eromheen drijfnat blijft staan.

Een kant-en-klaar gekochte bol in een sierpot vraagt om een controle vóór de eerste gietbeurt. Draai de pot om en kijk of er een afvoergat in zit. Iowa State raadt aan om de bol uit een pot zonder gaten te halen en te verpotten naar een pot met afvoergat, of gaten in de bodem te boren.

De gidsen verschillen van mening over wanneer je weer normaal water geeft. Een Duitse publieke radiozender (BR) adviseert te wachten tot de stengel een handpalm hoog is; de Duitse publieke omroep NDR noemt 10 cm. UF/IFAS en Iowa State gaan meer water geven zodra de scheut verschijnt. De University of Maryland Extension wacht tot de scheut 5 tot 7,5 cm (2 tot 3 inch) meet. Een bol zonder wortels gaat rotten bij te veel water, dus we volgen de voorzichtigste optie: geef bij een scheut van 5 cm water zodra de bovenste 1,3 cm aarde is opgedroogd.

Wanneer geef je een groeiende en bloeiende amaryllis water?

Geef bij een groeiende stengel of een geopende bloem water zodra de bovenste 1,3 cm (½ inch) van de aarde is opgedroogd. Dat is de richtlijn van de University of Maryland Extension. Deze adviseert om tijdens de bloei regelmatig water te geven, waarbij de aarde vochtig blijft en nooit kletsnat wordt. De Royal Horticultural Society (RHS), de Britse tuinbouwvereniging, zegt hetzelfde: laat de aarde niet helemaal uitdrogen.

De New York Botanical Garden (NYBG) laat de aarde verder uitdrogen: de bovenste helft van de potgrond tussen twee gietbeurten in. We volgen Maryland: dat is een universitaire voorlichtingsdienst, en ook de RHS adviseert om de aarde niet helemaal te laten uitdrogen.

Een Duitse plantenwinkel (Pflanzen-Kölle) stelt dat de amaryllis tijdens de bloei "zeer weinig water" nodig heeft. De universitaire voorlichtingsdiensten beweren het tegenovergestelde, en deze tekst volgt hun advies. Warmte verkort de bloei: volgens Maryland duurt de bloei boven 18 °C (65 °F) minder lang. Zet de pot bij een geopende bloem weg uit direct zonlicht en houd hem uit de buurt van warmtebronnen.

Na de bloei: water geven tijdens de bladgroei

Als de bloemen zijn verwelkt, gaat de watergift gewoon door. Iowa State adviseert om de stengel op 2,5 tot 5 cm (1 tot 2 inch) boven de bol af te knippen en de bladeren te laten staan. Zet de pot voor een zonnig raam en geef water zodra het oppervlak van de aarde bijna droog is, oftewel als de bovenste 1,3 cm droog aanvoelt. In deze periode maken de bladeren de voedselreserves aan die de bol verbruikt voor de volgende bloei.

Een gebrek aan water in deze fase kan de bloei van het volgende jaar verhinderen. De RHS noemt een tekort aan water in de voorgaande zomer als een van de oorzaken waardoor een amaryllis alleen bladeren aanmaakt. In Brazilië, waar de amaryllis van nature in het voorjaar bloeit, valt de bladerfase in de zomer. Wanneer de pot buiten staat, adviseert Iowa State om water te geven zodra het weer droog is.

Amaryllis in de volle grond

In de volle grond van de tuin heeft de amaryllis minder water nodig zodra de bol eenmaal is aangeslagen. UF/IFAS adviseert om de aarde rond een pas geplante bol vochtig te houden totdat deze zich goed heeft gevestigd. Daarna is de plant droogtetolerant en heeft hij alleen water nodig tijdens langdurige perioden zonder regen.

Rustperiode: wanneer stop je met water geven aan de amaryllis?

Stop met water geven aan de amaryllis wanneer de bladcyclus voorbij is en je wilt dat hij opnieuw bloeit. Iowa State begint de rustperiode eind september op het noordelijk halfrond, wat gelijkstaat aan eind maart in Brazilië. Iowa State zet de pot op een koele, halfdonkere plek en stopt met water geven. De University of Maryland, de University of Wisconsin en de NYBG stoppen eveneens met water geven.

Zonder water worden de bladeren geel en drogen ze vanzelf in. Dit hoort bij de rustperiode en is geen ziekte. De NYBG legt uit wat er gebeurt als je doorgaat met water geven: de bladeren van het voorgaande jaar blijven groen, groeien vormeloos uit en gaan er lelijk uitzien. Om weer te bloeien heeft de bol volgens Iowa State gedurende minstens 8 tot 10 weken een temperatuur van 10 tot 13 °C (50 tot 55 °F) nodig.

De RHS noemt een tweede methode: de pot blijft in het licht staan bij 13 °C, waarbij de watergift gedurende 8 tot 10 weken wordt verminderd in plaats van helemaal stopgezet. Een bollenwebshop (amarylia.com) noemt zonder bronvermelding één lichte gietbeurt per maand tijdens de rustperiode. Volg bij twijfel de meerderheid van de universitaire instellingen: droge grond van begin tot eind van de rustperiode.

Om de bol te wekken geeft Iowa State na de koudeperiode weer water. Daarna verhuist de pot naar een lichte plek bij 21 tot 24 °C (70 tot 75 °F). De NYBG wacht met de eerste gietbeurt tot het puntje van de stengel verschijnt. Voor een bol zonder wortels is de aanpak van de NYBG het veiligst. Vanaf dat moment geef je water zoals bij een pas geplante bol.

Hoe geef je een amaryllis water langs de rand, zonder de hals nat te maken?

Om een amaryllis water te geven zonder dat de bol gaat rotten, giet je het water op de aarde langs de potrand. Giet geen water in de hals van de bol. UF/IFAS adviseert om 1/4 tot 1/3 van de bol boven de grond te laten uitsteken, juist om te vermijden dat er water via de bovenkant binnendringt.

1. Steek je vinger in de aarde en controleer of de bovenste 1,3 cm droog is.

2. Giet langzaam langs de rand tot het water onder uit de opening loopt.

3. Wacht tot het water niet meer uit het gat drupt en leeg de schotel.

4. Draai de pot bij elke gietbeurt een stukje bij, zodat de stengel recht omhoog groeit (University of Maryland). Terwijl de stengel groeit, draait Iowa State de pot zelfs elke dag.

De bronnen verschillen van mening over water geven via de schotel. Een Duits tuinmagazine (Mein schöner Garten) raadt aan om via de schotel water te geven en het overtollige water weg te gooien. Een Duitse webshop (Baldur-Garten) raadt een schotel waarin water blijft staan juist af. We volgen de RHS, die adviseert om stilstaand water in de schotel te vermijden: geef water langs de rand en maak de schotel daarna leeg.

Nevel de plant niet met een plantenspuit. Een Duitse radiozender (BR) raadt aan om dagelijks te sproeien tot de bloem opengaat. We volgen UF/IFAS, wat een universitaire voorlichtingsdienst is. UF/IFAS raadt af om over de plant heen te gieten of sproeien, om rode vlekkenziekte (Stagonospora curtisii) onder controle te houden, een schimmel die rode vlekken veroorzaakt op bladeren en stengel.

Een gewaxte amaryllis geef je geen water

De amaryllis in was, de met gekleurde was bedekte bol die als cadeau wordt verkocht, krijgt geen water en geen aarde. Iowa State legt uit dat de bol al de reserves bevat om één keer te bloeien. Zet de bol op een plek met veel indirect licht en laat de bloem opengaan.

De waslaag verhindert dat de bol zijn voorraad na de bloei weer aanvult. Daarom beschouwt Iowa State de gewaxte amaryllis als een plant voor eenmalige bloei. Wie het toch nog een keer wil proberen, verwijdert voorzichtig de was en plant de bol in de aarde, met de watergift voor een pas geplante bol.

Amaryllis op een glas met water: het waterpeil blijft onder de bol

Bij een amaryllis op glas raakt het water alleen de wortels, nooit de bol. De University of Kentucky adviseert om de bol 3 tot 6 mm (1/8 tot 1/4 inch) boven het water te laten rusten. Gebruik een glazen vaas met een smalle opening, die de bol bovenin vasthoudt.

De wortels reiken omlaag naar het water naarmate de bol ontwaakt. Met de bloem open raadt Kentucky aan het water elke 2 tot 3 dagen bij te vullen. Het niveau blijft vlak onder de basis van de bol. Met kiezels op de bodem vult de University of Vermont Extension het glas totdat het water de wortels raakt.

Te veel of te weinig water bij de amaryllis: de verschillen herkennen

Te veel water bij de amaryllis herken je aan de bol; een tekort zie je aan de bladeren en aan de bloei van het volgende jaar. Voordat je de verzorging aanpast, knijp je zachtjes in de basis van de bol en steek je een vinger in de aarde.

Amaryllisbol zacht vanonder: is hij nog te redden?

Iowa State adviseert om een amaryllisbol die aan de onderkant zacht is weg te gooien. Zachte, ingezakte of donkere plekken op de bol duiden op rot. Zachtrot door bacteriën is een van de oorzaken die de bol in die toestand brengen.

Een stevige bol in drijfnatte aarde is nog niet verrot: geef pas weer water als de bovenste 1,3 cm aarde droog is. Een stengel die omvalt terwijl de bol zacht is geworden, kampt met hetzelfde probleem. Extra warmte van de verwarming vraagt niet om meer water: de University of Wisconsin merkt op dat hitte leidt tot een slappe steel en een kleinere bloem. De pagina over rot bij de amaryllis zet alle symptomen en maatregelen op een rij.

Wil je achterhalen door welke aandoening de bol is getroffen, dan stelt Bloom (beschikbaar voor iOS) in het Premium-abonnement een diagnose via een foto.

Slappe stengel bij droge aarde

Hangt de stengel slap terwijl de bovenste 1,3 cm aarde droog is, dan is er water nodig. Voel even aan de bol: is hij stevig, geef dan water langs de potrand tot het onderaan wegloopt en maak de schotel leeg. Wacht met de volgende watergift tot de bovenste 1,3 cm weer droog is.

Kiept de stengel om terwijl de bol stevig aanvoelt, dan is er een andere oorzaak: het gewicht van de bloem zelf. De University of Maryland adviseert om de stengel met een zacht bindmiddel aan een plantensteun vast te maken. Iowa State draait de pot tijdens de stengelgroei dagelijks om te voorkomen dat hij scheef naar het licht groeit.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik een amaryllis water geven?

Geef een amaryllis water op basis van de aarde, niet volgens een vaste kalender. Geef bij een stengel, bloem of bladeren water zodra de bovenste 1,3 cm (½ inch) grond droog aanvoelt, zoals de University of Maryland adviseert. Direct na het planten volstaat één gietbeurt en daarna vrijwel niets tot de scheut 5 cm groot is. Geef in de rustperiode helemaal geen water. Warmte en een kleine pot zorgen ervoor dat de grond sneller uitdroogt.

Waarom heeft een amaryllis soms geen water nodig?

De amaryllisbol bewaart een eigen voorraad reserves om tot bloei te komen. Daarom bloeit een gewaxte amaryllis volgens Iowa State helemaal zonder water. Tijdens de rustperiode blijft de bol eveneens minstens 8 tot 10 weken zonder water. Als er geen nieuwe wortels zijn, vergroot water in de grond alleen maar het gevaar van rot.

Wanneer stop je met water geven aan een amaryllis?

Stop met water geven aan de amaryllis wanneer je wilt dat deze in rust gaat, na de bladcyclus. Iowa State stopt met water geven eind september op het noordelijk halfrond, wat gelijkstaat aan eind maart in Brazilië. De bladeren worden geel en drogen vanzelf in. Begin weer met water geven zodra het puntje van de stengel verschijnt.

Waar houdt de amaryllis niet van?

Een amaryllis houdt niet van kletsnatte aarde, stilstaand water op de schotel of water in de bolhals; dit veroorzaakt allemaal rot. Hij houdt tijdens de bloei ook niet van warmte: boven 18 °C (65 °F) blijft de bloem volgens de University of Maryland minder lang mooi. Een pot zonder afvoergat moet worden vervangen of van gaten worden voorzien.

Conclusie

De watergift van een amaryllis volgt de ontwikkeling van de bol: één keer gieten en wachten na het planten, vochtige grond bij stengel, bloem en blad, en droge grond in de rustperiode. Giet altijd langs de rand van de pot, leeg de schotel en houd de hals van de bol droog. Voel bij een slappe plant eerst aan de bol. Is hij stevig, dan verdraagt hij water. Is hij zacht, dan maakt water het rottingsproces alleen maar erger.