Betulaceae
Gewone hazelaar: Eetbare plant
Corylus avellana
De gewone hazelaar is een robuuste en onderhoudsvriendelijke struik die gedijt in de volle zon tot halfschaduw en in de meeste grondsoorten met een goede afwatering en matige vruchtbaarheid. Gevestigde struiken zijn droogtetolerant, maar profiteren van diepe bewatering tijdens droge periodes en een lichte voorjaarsbeurt waarbij de oudste takken jaarlijks worden uitgedund.
Elke 10 dagen
Helder indirect
-34° - 38°C
40% - 80%
Categorieën
Wat is Gewone hazelaar?
Gewone hazelaar (Corylus avellana) is een plant met makkelijk verzorging uit de familie Betulaceae. De gewone hazelaar (Corylus avellana) is een bladverliezende struik of kleine boom die inheems is in Europa en West-Azië, van de Britse eilanden tot de Kaukasus en Turkije. Hij bereikt doorgaans een hoogte van 3–6 meter met een brede, meerstammige groeiwijze die dichte struwelen en hagen vormt. De b...
Gewone hazelaar groeit tot 6.0m, spreiding van 450 cm, watergeven elke 10 dagen, -34°C – 38°C, 40–80% luchtvochtigheid. Het is niet geschikt voor binnenomgevingen en veilig voor huisdieren.
In tegenstelling tot veel tropische planten verdraagt Gewone hazelaar gietfouten. Ideaal voor beginners. In tegenstelling tot veel populaire soorten is Gewone hazelaar veilig voor huisdieren.
Hoe verzorg je Gewone hazelaar?
TLDR: Gewone hazelaar heeft Helder indirect nodig, water elke 10 dagen, en temperaturen tussen -34-38°C met 40-80% luchtvochtigheid.
Hoe vaak moet je Gewone hazelaar water geven?
Geef de hazelaar diep maar zelden water – ongeveer elke 10 dagen tijdens warme, droge periodes – en laat de grond tussen de gietbeurten door licht uitdrogen om wortelrot te voorkomen. Gevestigde struiken zijn droogtetolerant en hebben in normale zomers zelden extra water nodig.
Hoeveel licht heeft Gewone hazelaar nodig?
De hazelaar gedijt het best in de volle zon tot lichte halfschaduw met ten minste 4–6 uur direct licht per dag; de volle zon zorgt voor de beste notenproductie, terwijl halfschaduw nog steeds zorgt voor een gezonde groei en aantrekkelijk blad.
Wat is de beste grond voor Gewone hazelaar?
Plant in goed doorlatende, lichte tot middelzware grond met een matige vruchtbaarheid – een pH van 5,0–7,5 is ideaal. De hazelaar tolereert zand, klei en leem, maar gedijt niet in drassige of zeer voedselrijke, zware grond.
Verzorgingsschema
Bemesten
Elke 365 dagen
Wat is Gewone hazelaar en waar komt het vandaan?
De gewone hazelaar (Corylus avellana) is een bladverliezende struik of kleine boom die inheems is in Europa en West-Azië, van de Britse eilanden tot de Kaukasus en Turkije. Hij bereikt doorgaans een hoogte van 3–6 meter met een brede, meerstammige groeiwijze die dichte struwelen en hagen vormt. De bladeren zijn rond tot eivormig met dubbel gezaagde randen en een kenmerkende ruwe textuur; in de herfst kleuren ze goudgeel. De vrouwelijke bloemen zijn opvallend onopvallend – alleen de felrode stempels zijn zichtbaar vanuit de gesloten knoppen – terwijl de mannelijke katjes in lange, geelgroene trossen hangen en een zeker teken zijn van het vroege voorjaar. De hazelaar is een van de vroegste voorjaarsstruiken in het Noord-Europese landschap. Hij bloeit al van januari tot april, voordat de bladeren uitlopen, en wordt uitsluitend door de wind bestoven. De vruchten zijn de bekende hazelnoten, die in september–oktober rijpen in trossen met een bekervormig omhulsel. De noten zijn rijk aan vet (tot 60%), eiwitten en vitamine E en vormen al sinds de steentijd een belangrijke voedselbron voor mensen in Europa. De hazelaar groeit in bosranden, heggen, struwelen en langs waterlopen, en is een sleutelsoort voor de biodiversiteit: het vroege stuifmeel is cruciaal voor bijen, en de struik biedt onderdak aan de larven van meer dan 70 soorten vlinders en motten. De struik is bijzonder winterhard en aanpasbaar; hij gedijt in bijna alle grondsoorten, van zand tot klei, en van zeeniveau tot in de bergen. Hij verspreidt zich natuurlijk via worteluitlopers en kan effectief worden verjongd door hakhoutbeheer – een traditionele beheervorm die zowel de levensduur van de struik verlengt als flexibel vlechthout (hazelaarlatten) oplevert. In de Lage Landen is de hazelaar een karakteristiek element in bossen en houtwallen door het hele land.
Hoe stek je Gewone hazelaar?
Vermeerdering door zaad (noten)
- 1 Oogst rijpe hazelnoten in september–oktober, voordat ze van de struik vallen
- 2 Reinig de noten en bewaar ze koud en vochtig (koudestratificatie) gedurende 3–4 maanden bij 2–5 °C, bijvoorbeeld in vochtig zand in de koelkast
- 3 Plant de noten individueel 3–4 cm diep in potten met goed doorlatende grond in februari–maart
- 4 Plaats de pot in een koele, lichte ruimte (10–15 °C) – ontkieming vindt plaats binnen 4–8 weken
- 5 De planten kunnen na afharden buiten worden geplant wanneer ze 20–30 cm hoog zijn en het risico op vorst voorbij is
Afleggen
- 1 Kies in het voorjaar een gezonde, buigzame tak van de groei van het huidige seizoen
- 2 Buig de tak naar de grond en graaf deze 10–15 cm diep in een klein gat
- 3 Zet de tak vast met een u-vormige haak of steen en dek af met aarde
- 4 Houd de grond de hele zomer gelijkmatig vochtig
- 5 Na ongeveer 6 maanden (herfst) is de wortelontwikkeling meestal voldoende – knip de verbinding met de moederplant door en verplaats de jonge plant
Worteluitlopers
- 1 Identificeer krachtige worteluitlopers rond de hazelaar in het vroege voorjaar of de herfst
- 2 Graaf voorzichtig en leg het eigen wortelstelsel van de uitloper bloot
- 3 Steek de uitloper los van de moederplant met een schone, scherpe spade of zaag
- 4 Verplant de uitloper direct naar een voorbereide plek en geef goed water
Hoe groot wordt Gewone hazelaar?
TLDR: Gewone hazelaar kan tot 6.0m hoog worden met een Gemiddeld groeisnelheid.
Maximale hoogte
6.0m
Spreiding
4.5m
Groeisnelheid
Gemiddeld
Bladwerk
Loofverliezend
Toepassingen
Sierlijk
Geweldig voor decoratie
Eetbaar
Kan worden geconsumeerd
Medicinaal
Medicinale eigenschappen
Medicinale toepassingen
- Schors en bladeren hebben samentrekkende (astringente) eigenschappen en worden in de kruidengeneeskunde gebruikt tegen diarree en milde ontstekingen
- Extracten van bladeren en schors werden traditioneel gebruikt als koortsverlagend middel (febrifugum) en om zweten te bevorderen (diaphoreticum)
- Hazelnootolie heeft een milde maar effectieve werking tegen aarsmaden bij kinderen bij inname in kleine doses
- De katjes (mannelijke bloemen) bevatten flavonoïden en werden in de Europese volksgeneeskunde traditioneel gebruikt bij huiduitslag en als bloedzuiverend middel
Culinaire toepassingen
- Hazelnoten worden rauw of geroosterd gegeten en zijn een klassieke snack en ingrediënt in brood, gebak, koekjes en chocoladeprodukter (zoals Nutella)
- Hazelnoten worden gemalen tot hazelnootmeel of puree (praliné), gebruikt in suikerwerk, ijs, truffels en desserts
- Koudgeperste hazelnootolie wordt gebruikt als slaolie en bij het bakken – het heeft een milde, nootachtige smaak en is rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren
- Jonge bladeren kunnen in het vroege voorjaar als salade worden gegeten
- Hazelnoten kunnen met water worden gemengd tot een plantaardige hazelnootdrank (alternatief voor melk)
Vertoont je plant symptomen?
Klik op het symptoom om mogelijke oorzaken te ontdekken:
Welke ziekten komen het meest voor bij Gewone hazelaar?
TLDR: Gewone hazelaar is gevoelig voor 7 bekende ziekten. Controleer regelmatig voor vroege detectie.
Echte meeldauw
Echte meeldauw is een veelvoorkomende schimmelziekte veroorzaakt door verschillende schimmelsoorten, waaronder Erysiphe, Podosphaera, Oïdium en Leveillula. De ziekte treft wereldwijd meer dan 10.000 plantensoorten. De ziekte gedijt goed in warme, droge klimaten met een hoge luchtvochtigheid en manifesteert zich als een kenmerkende witte, poederachtige laag op plantoppervlakken.
Bacteriële Vuurziekte
Bacteriële vuurziekte is een ernstige plantenziekte veroorzaakt door pathogene bacteriën die planten binnendringen via wonden of natuurlijke openingen. De ziekte verspreidt zich snel onder warme, natte omstandigheden en kan aanzienlijke schade toebrengen aan bladeren, stengels en bloemen. De bacteriën worden overgedragen via waterspatten, besmet gereedschap en insecten.
Bladvlekkenziekte
Bladvlekkenziekte is een veelvoorkomende schimmelziekte veroorzaakt door verschillende pathogenen, waaronder Alternaria, Ascochyta, Colletotrichum, Septoria en Venturia. De ziekte tast voornamelijk bladeren aan en veroorzaakt verkleurde vlekken die bij gebrek aan behandeling kunnen leiden tot vroegtijdige bladval.
Kroongal
Kroongal is een bacteriële ziekte veroorzaakt door Agrobacterium tumefaciens die meer dan 140 plantensoorten aantast. De bacteriën voegen DNA in plantencellen in, waardoor deze zich ongecontroleerd delen en grote tumorachtige uitwassen (gallen) vormen, voornamelijk op wortels, stengels en ter hoogte van de grondlijn. Deze gallen belemmeren de water- en nutriëntenstroom, wat de plantgezondheid ernstig schaadt en de plant mogelijk doodt.
Betekenis & symboliek
De hazelaar heeft een diepe symbolische betekenis in de Keltische en Noordse mythologie als de boom van wijsheid bij uitstek. In de Ierse traditie stonden negen hazelaars rond de Bron van Wijsheid; hun noten gaven degene die ze at goddelijk inzicht en poëtische inspiratie (imbas). Hazelaartakken werden – en worden nog steeds – gebruikt als wichelroede om verborgen wateraders en schatten te vinden. In de Noordse traditie was de hazelaar verbonden met Thor en bescherming tegen bliksem, en men geloofde dat omheiningen van hazelaartakken boze geesten op afstand hielden. In de volkstraditie wordt de hazelaar beschouwd als een geluksbrengende plant en kondigt de vroege bloei een goed voorjaar aan.
Vergelijk met vergelijkbare planten
| Eigenschap | Moeilijkheidsgraad | Licht | Watergeven | Veilig voor huisdieren |
|---|---|---|---|---|
| Spaanse aak | Makkelijk | Helder indirect | 14d | ✓ |
| Ruwe berk | Makkelijk | Directe zon | 14d | ✓ |
| Zilverstruikje | Makkelijk | Directe zon | 14d | ✓ |
| Roze peperboom | Makkelijk | Directe zon | 14d | ⚠️ |
Kies & vergelijk
Bronnen & referenties
- PFAF - Plants For A Future: Corylus avellana
- Gardenia.net: European Hazelnut (Corylus avellana) Benefits, Challenges, Uses
- Practical Plants: Corylus avellana (Hazel)
- Bulb Society: Common Hazel Corylus avellana Care, Characteristics, Culture, Propagation
- NC State Extension Gardener Plant Toolbox: Corylus avellana
- PNW Pest Management Handbooks: Hazelnut Eastern Filbert Blight
