Complete plantengids

Madeliefje

Bellis perennis

Bellis perennis, algemeen bekend als het madeliefje, is een vrolijke overblijvende wilde bloem die inheems is in West- en Centraal-Europa. Het vormt lage rozetten van spatelvormige bladeren waaruit bladloze stengels oprijzen met klassieke samengestelde bloemen — witte straalbloemen, vaak met roze of rode punten, rondom een heldergeel hart. Het bloeit van het vroege voorjaar tot de zomer en gedijt goed in gazons, weiden, borders en rotstuinen. Het is de nationale bloem van Nederland en is al eeuwenlang geliefd in de volkstraditie.

Ottawa-zuurbes

Berberis × ottawensis

Berberis × ottawensis is een krachtige, bladverliezende hybride struik, een kruising tussen Berberis thunbergii en Berberis vulgaris. Gewaardeerd om zijn intens roodpaarse blad in de zomer, gele bloemen in het voorjaar en rode bessen in de herfst. Zeer winterhard en ideaal voor sierhagen.

Gewone mahonie

Berberis aquifolium

De gewone mahonie (Berberis aquifolium) is een robuuste, groenblijvende struik uit het westen van Noord-Amerika die een hoogte van 1 tot 1,5 meter bereikt. De glanzende, stekelig getande geveerde bladeren lijken op hulstbladeren en krijgen in de winter vaak een aantrekkelijke purperrode kleur. In het vroege voorjaar (maart–mei) vormt de plant heldergele, licht geurende bloemtrossen die een waardevolle voedselbron vormen voor vroege insecten. In de zomer volgen blauwzwarte, berijpte bessen die rijk zijn aan vitamine C en verwerkt kunnen worden tot gelei of sap. Dankzij de tolerantie voor schaduw, droogte en stedelijke omstandigheden is het een van de makkelijkste groenblijvende heesters voor de West-Europese tuin.

Darwins berberis

Berberis darwinii

De Darwins berberis (Berberis darwinii) is een groenblijvende, dichte en doornige struik, inheems in Chili en Argentinië, vernoemd naar Charles Darwin, die de plant verzamelde tijdens de reis van de Beagle. In het voorjaar produceert hij een overvloed aan kleine, klokvormige, intens oranje bloemen, gevolgd door eetbare blauw-paarse bessen. Hij wordt veel gebruikt als decoratieve haag en is bekroond met de Award of Garden Merit van de RHS.

Japanse berberis

Berberis thunbergii

Berberis thunbergii, of Japanse berberis, is een compacte bladverliezende struik die inheems is in Japan. Hij wordt gewaardeerd om zijn dichte, doornige takken, kleine ovale bladeren (groen, paars of goudkleurig, afhankelijk van de cultivar) en glanzende rode bessen die tot in de winter blijven hangen. In het voorjaar verschijnen er trossen bleekgele bloemen voordat het blad volledig uitloopt. Hoewel het een sterke en onderhoudsvriendelijke tuinplant is die veel wordt gebruikt voor hagen en erosiebestrijding, is hij in delen van het noordoosten en middenwesten van de Verenigde Staten en Oost-Canada invasief geworden. Daar ontsnapt hij uit tuinen, verdringt hij inheemse planten in de ondergroei en creëert hij vochtige microhabitats die gunstig zijn voor teken; verschillende staten beperken of verbieden de verkoop en aanplant ervan.

Schoenlappersplant

Bergenia crassifolia

Bergenia crassifolia is een groenblijvende vaste plant die oorspronkelijk uit Siberië, Mongolië en Centraal-Azië komt. De plant is herkenbaar aan zijn grote, leerachtige, glanzende bladeren die in de winter roodachtig of bronskleurig verkleuren. De plant bloeit in het vroege voorjaar met prachtige roze, paarse of witte bloemen. Hij is zeer winterhard en overleeft temperaturen tot –30 °C.

Kerrieboom

Bergera koenigii

De kerrieboom (Bergera koenigii, synoniem Murraya koenigii) is een aromatische struik of kleine boom uit de Rutaceae-familie, inheems in Zuid-Azië. De glanzende, zeer geurige samengestelde bladeren zijn een essentieel ingrediënt in de Indiase en Zuidoost-Aziatische keuken, waar ze vers worden gebruikt in roerbakgerechten, curry's en chutneys. De plant produceert kleine, geurige witte bloemen gevolgd door decoratieve zwarte bessen. Het is een gemiddelde groeier die, eenmaal gevestigd, droogtetolerant is, maar gevoelig is voor vorst.

Bergeranthus

Bergeranthus multiceps

Een laagblijvende en compacte succulent, oorspronkelijk afkomstig van de zandsteenformaties in de Oost-Kaap van Zuid-Afrika, behorend tot de Aizoaceae-familie (ijskruidfamilie). De plant vormt dichte pollen van driehoekige, vlezige en rechtopstaande bladeren, wat verwijst naar de naam 'multiceps' (meerdere koppen). In de lente en zomer produceert hij opvallende gele, madeliefachtige bloemen die alleen opengaan bij direct zonlicht en sluiten bij nacht of bewolkt weer.

Rode Biet

Beta vulgaris

Beta vulgaris is een veelzijdige plantensoort uit de familie Amaranthaceae, inheems in Europa, West-Azië en de Noord-Afrikaanse kust. De soort omvat verschillende cultivargroepen: tafelbiete (eetbare wortel), snijbiet (eetbare bladeren en stelen), suikerbiet en voederbiet. Het is een tweejarige groentesoort die wereldwijd wordt geteeld vanwege zijn voedingswaarde en gebruiksgemak.

Betonie

Betonica officinalis

Betonie (Betonica officinalis, syn. Stachys officinalis) is een overblijvende plant uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), die inheems is in Europa, waar hij in het wild groeit in graslanden, langs heggen en in lichte bossen. De plant vormt een dicht bladrozet met hartvormige, ruwe wortelbladeren en een rechtopstaande, licht behaarde stengel van 30-70 cm hoog. Van juni tot augustus draagt de plant dichte aren van purperrode tot roze lipbloemen, die zeer aantrekkelijk zijn voor bijen en andere bestuivers. Betonie heeft een lange geschiedenis als geneeskrachtige plant en werd in de middeleeuwen beschouwd als een middel dat bijna alles kon genezen - vandaar het oude spreekwoord "verkoop je koe en koop betonie".

Berk

Betula

De berk (Betula) is een geslacht van ongeveer 30 tot 60 soorten bladverliezende bomen en struiken, inheems in koude gematigde en boreale streken van het noordelijk halfrond. Hij is vooral bekend om zijn dunne schors, die vaak in lagen afbladdert en varieert van zilverwit tot goudbrons, afhankelijk van de soort. Ook kenmerkend zijn de katjes (bloeiwijzen) die in het vroege voorjaar aan de nog kale takken hangen, voordat de bladeren verschijnen. De berk is een snelgroeiende en relatief kortlevende pioniersoort die snel open of verstoorde gronden koloniseert. Hij wordt veel gekweekt als sierplant vanwege zijn opvallende schors, sierlijke groeiwijze en goudgele herfstkleur.

Papierberk

Betula papyrifera

De papierberk is een snelgroeiende loofboom, inheems in het noorden van Noord-Amerika, bekend om zijn glanzende witte schors die in dunne, papierachtige lagen afbladdert en een oranjebruine tint eronder onthult. Zijn groene, ovale bladeren worden goudgeel in de herfst, en bruine katjes verschijnen in de lente. Met een hoogte van 15 tot 21 meter op volwassen leeftijd is het een opvallend middelpunt in tuinen met een koud klimaat.

Ruwe berk

Betula pendula

De ruwe berk (Betula pendula) is een elegante, snelgroeiende loofboom en behoort tot de meest lichtbehoevende bosbomen van Europa. Hij bereikt hoogtes tot 25 meter en staat bekend om zijn karakteristieke witte, in stroken afbladderende bast en zijn fijne, hangende takken. Als pioniersoort koloniseert hij open plekken en verstoorde locaties als een van de eerste boomsoorten. In de herfst kleuren de ruitvormige bladeren heldergeel. De berk gedijt op zandige, matig droge tot frisse bodems met een licht zure pH-waarde en verdraagt strenge winters tot −40 °C.

Zachte berk

Betula pubescens

Betula pubescens, bekend als de zachte berk of veenberk, is een snelgroeiende loofboom die inheems is in Noord-Europa en Azië. Hij kenmerkt zich door een gladde, dof grijswitte bast met donkere lenticellen en kleine, getande, ruitvormige bladeren die in de herfst goudgeel kleuren. Als een van de meest winterharde loofbomen ter wereld gedijt hij goed in koele, vochtige klimaten en is het vaak de eerste boomsoort die open terrein koloniseert na verstoring.

Bidens

Bidens

Het geslacht Bidens bestaat uit uiterst veelzijdige en veerkrachtige planten die behoren tot de familie Asteraceae. In Brazilië staat Zwartjakker (Bidens pilosa) bekend om zijn medicinale eigenschappen, terwijl Bidens ferulifolia een geliefde tuinplant is vanwege zijn felgele bloemen die bestuivers aantrekken. De zaden hebben karakteristieke haakjes waarmee ze zich hechten aan oppervlakken, wat verspreiding vergemakkelijkt.

Zwart tandzaad

Bidens frondosa

Bidens frondosa, in de volksmond bekend als zwart tandzaad of Amerikaans tandzaad, is een snelgroeiende eenjarige plant afkomstig uit Noord-Amerika, behorend tot de Asteraceae-familie. Hij gedijt in vochtige en zonnige omgevingen zoals rivieroevers, sloten en verstoorde bodems. De plant produceert kleine geeloranje bloemen van de late zomer tot de herfst, gevolgd door zaden met weerhaken die aan kleding en dierenvacht blijven plakken — vandaar de volksnamen.

Harig tandzaad

Bidens pilosa

Bidens pilosa, algemeen bekend als harig tandzaad, is een eenjarig kruid uit de composietenfamilie (Asteraceae). Het is inheems in tropisch Amerika en tegenwoordig wereldwijd genaturaliseerd als een veelvoorkomend onkruid. De plant kan tot 1,8 m hoog worden, met witte en gele bloemhoofdjes en zaden met weerhaken die gemakkelijk aan kleding en dierenvacht blijven plakken. Het wordt zeer gewaardeerd in de traditionele geneeskunde en wordt ook geconsumeerd als wilde groente.

Harrisons Bifrenaria

Bifrenaria harrisoniae

Bifrenaria harrisoniae, algemeen bekend als Harrisons Bifrenaria, is een opvallende epifytische orchidee die endemisch is in Brazilië. De plant komt voor in de Atlantische Wouden en de Cerrado-biomen op hoogten tussen 200 en 1.200 meter. Ze produceert grote, wasachtige, geurige bloemen — overwegend wit met een roze-tot-bordeauxrood labellum en donkere nerven — tot wel 8 cm in doorsnede. De robuuste pseudobollen slaan water en voedingsstoffen op, waardoor de plant seizoensgebonden droge perioden kan doorstaan.

Billbergia (geslacht)

Billbergia

Billbergia is een geslacht van bromelia's dat van oorsprong voornamelijk in Zuid-Amerika voorkomt en op grote schaal wordt gekweekt als sierplant vanwege de groenblijvende rozetten en kleurrijke buisvormige bloemen. De populairste soort, B. nutans, staat algemeen bekend als Koningstranen.

Koninginnentranen

Billbergia nutans

Billbergia nutans, in de volksmond bekend als Koninginnentranen, is een epifytische bromelia die oorspronkelijk uit Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay komt. De plant vormt kokerachtige rozetten van grijsgroene, gebogen bladeren met getande randen. De plant produceert opvallende, hangende bloemtrossen met felroze schutbladeren en bloembladen in een combinatie van violetblauw, groen en geel. Het is een van de makkelijkst te kweken bromelia's, ideaal voor beginners, zowel binnen als buiten.

Flammende Fakkel

Billbergia pyramidalis

Billbergia pyramidalis, bekend als de flammende fakkel, is een epifytische of terrestrische bromelia die oorspronkelijk uit het noorden van Zuid-Amerika en het Caribisch gebied komt. De plant vormt een compact rozet van glanzend groene bladeren en produceert een piramidevormige bloeiwijze van scharlakenrood met violette en gele accenten, meestal in de late zomer of vroege herfst. Het is een sterke en onderhoudsvriendelijke plant, die veel wordt gebruikt in tropische tuinen en decoratieve potten.

Bischofia

Bischofia javanica

Bischofia javanica, bekend als de bischofia, is een snelgroeiende groenblijvende boom die inheems is in tropisch en subtropisch Azië, Australië en de Stille Oceaan. De boom heeft drietallige bladeren die bronsrood uitlopen en uitgroeien tot glanzend groen, kleine groengele bloemen in hangende trossen en ronde besachtige vruchten die bruinoranje kleuren. In zijn natuurlijke habitat kan hij meer dan 30 meter hoog worden, hoewel gecultiveerde exemplaren meestal kleiner blijven. Hij wordt gewaardeerd als een snelle schaduwboom, maar is in sommige regio's, zoals Florida en de eilanden in de Stille Oceaan, invasief geworden.

Bismarckpalm

Bismarckia nobilis

Bismarckia nobilis, algemeen bekend als de Bismarckpalm, is een van de meest majestueuze en sculpturale palmen ter wereld. Afkomstig uit Madagaskar, valt hij op door zijn massieve waaierbladen met een unieke zilverachtig-blauwe tint. Het is een langzaam tot matig groeiende plant die door zijn imposante gestalte en dichte bladerdek het middelpunt van elke tuin vormt.

Duizendknoop

Bistorta amplexicaulis

Bistorta amplexicaulis (syn. Persicaria amplexicaulis), in het Nederlands bekend als duizendknoop, is een polvormende vaste plant uit de duizendknoopfamilie (Polygonaceae), inheems in het Himalayagebied van Afghanistan tot China. De plant vormt bossige pollen van puntige, hartvormige bladeren die de stengel omsluiten (het epitheton 'amplexicaulis' betekent 'stengelomvattend'). Van het midden van de zomer tot de vroege herfst wordt de plant bekroond door smalle, ragerachtige aren van kleine rode, roze of witte bloemen die zeer aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders. De plant is volledig winterhard en gemakkelijk in de omgang, waardoor het een steunpilaar is voor cottagetuinen, borders, vijverranden en moerastuinen.

Annatto

Bixa orellana

Bixa orellana, ook wel bekend als annatto of lippenstiftboom, is een snelgroeiende tropische struik of kleine boom die inheems is in Brazilië en tropisch Amerika. De plant is geliefd vanwege zijn stekelige roodachtige zaaddozen die bixinerijke zaden bevatten, een natuurlijk oranje-rood pigment dat veel wordt gebruikt als voedselkleurstof en in cosmetica. De plant produceert prachtige roze bloemen en wordt zowel als sierplant als als commercieel gewas gewaardeerd.

Zomerbitterling

Blackstonia perfoliata

De zomerbitterling (Blackstonia perfoliata) is een kleine eenjarige wilde plant uit de gentiaanfamilie, inheems in het Middellandse Zeegebied - inclusief Portugal en Spanje - en verspreid tot in Noordwest-Europa. Hij wordt tussen de 10 en 50 cm hoog, met stijve, vertakte stengels en tegenoverstaande, wasachtige, blauwgroene bladeren die aan de basis vergroeid zijn en een soort schoteltje rond de stengel vormen. Van juni tot oktober produceert hij trossen heldergele, stervormige bloemen met 6 tot 8 puntige kroonbladen, die 's middags sluiten. De plant wordt beschouwd als een indicatorsoort voor kalkgraslanden van goede kwaliteit en gedijt op zonnige, alkalische en voedselarme bodems, waar hij zichzelf gemakkelijk uitzaait.

Vliezig Harde Varen

Blechnum membranaceum

Blechnum membranaceum, in de volksmond bekend als de Vliezige Harde Varen, is een kleine neotropische varen uit de familie Blechnaceae. Inheems in Midden- en Zuid-Amerika, produceert deze plant tere, dunne frondes met een kenmerkende vliezige textuur, gedijend in vochtige, beschaduwde bosonderstockages. Tegenwoordig herclassificeerd als Austroblechnum membranaceum, behoudt hij zijn historische handelsnaam in de tuinbouw.

Zachte Watervaren

Blechnum minus

Blechnum minus, algemeen bekend als de Zachte Watervaren, is een prachtige, schaduwminnende terrestrische varen die van nature voorkomt in Australië, Nieuw-Zeeland en Tasmanië. Hij gedijt goed in vochtige, oevergebieden langs beekoevers en beschutte bosbodem, waar hij dichte, struikachtige pollen vormt van glanzend groene bladeren die 40–70 cm lang worden. Als lid van de familie Blechnaceae (synoniemen: Lomaria minus, Parablechnum minus) is het een langzaam groeiende, groenblijvende varen die gewaardeerd wordt om zijn sierlijke, gebogen bladeren en aanpassingsvermogen aan beschaduwde tuinposities.

Denneroze Orchidee

Bletia purpurea

Bletia purpurea, algemeen bekend als Denneroze Orchidee, is een terrestrische orchidee die van nature voorkomt in het Caribisch gebied, Florida, Mexico, en Midden- en Zuid-Amerika. De plant vormt ovale pseudobulben en elegante lijnvormige bladeren, met indrukwekkende bloemstelen die tot 80 roze-paarse bloemen dragen op stelen die tot 180 cm hoog kunnen worden. De plant is bladverliezend, gaat in de winter in rust voordat hij in de lente en zomer bloeit.

Japanse orchidee

Bletilla striata

Bletilla striata, bekend als de Japanse orchidee of hyacintorchidee, is een winterharde, bladverliezende orchidee die oorspronkelijk uit China, Japan en Korea komt. In tegenstelling tot tropische orchideeën groeit deze direct in de tuingrond. De plant heeft geplooide, lancetvormige bladeren en rechtopstaande bloemaren met roze-paarse bloemen die lijken op hyacinten, bloeiend in het voorjaar en de vroege zomer.

Punarnava

Boerhavia diffusa

Boerhavia diffusa is een kruipende, pantropische overblijvende plant met liggende tot halfopgaande, sterk vertakte stengels en vlezige penwortels. Kleine roze bloemen, slechts ongeveer 5 mm groot, verschijnen bijna het hele jaar door in losse trossen waar voldoende vocht is. Het best bekend onder de Sanskrietnaam "punarnava" ("dat wat vernieuwt"), is het een van de meest gebruikte planten in de Ayurvedische geneeskunde, en de malse jonge bladeren worden in heel India en de tropen als bladgroente gekookt.

Eekhoorntjesbrood

Boletus

Boletus is een geslacht van paddenstoelvormende schimmels, waaronder het beroemde Gewoon eekhoorntjesbrood (Boletus edulis). Deze schimmels zijn mycorrhiza-vormend, wat betekent dat ze een symbiotische relatie aangaan met de wortels van specifieke bomen, voornamelijk in gematigde bossen. Ze worden gekenmerkt door een vlezige hoed en een buisjeslaag met poriën in plaats van lamellen aan de onderzijde.

Bernagie

Borago officinalis

Anijsboronia

Boronia crenulata

De anijsboronia is een groenblijvende Australische struik uit de wijnruitfamilie (Rutaceae), inheems in het zuidwesten van West-Australië, waar hij groeit op zanderige en stenige heidevelden en in open bossen. De plant wordt doorgaans 25-120 cm hoog met een open, licht hangende groeivorm. De kleine, gekartelde (crenulate) bladeren verspreiden een duidelijke anijsachtige geur wanneer ze worden gekneusd. Van de late winter tot de herfst - met de rijkste bloei in het voorjaar - vormt de plant talrijke kleine, vierbladige bloemen in roze tot roodpaarse tinten, die solitair of in kleine trossen aan de uiteinden van de takken staan.

Zilverkaarscactus

Borzicactus

Borzicactus is een geslacht van zuilvormige of liggende cactussen afkomstig uit de Andes in Zuid-Amerika (Peru, Bolivia, Ecuador, Argentinië), vaak behandeld als synoniem voor Cleistocactus of opgenomen binnen Loxanthocereus. De stengels, dicht bedekt met fijne doorns, kunnen rechtop groeien of hangende matten vormen. Het produceert zeer opvallende buisvormige bloemen - meestal rood, oranje of roze - die zijn aangepast aan bestuiving door kolibries. Het is een langlevende, droogteresistente en langzaam groeiende plant, zeer gewaardeerd in cactuscollecties vanwege zijn sculpturale vorm.

Geelbaardgras

Bothriochloa ischaemum

Geelbaardgras (Bothriochloa ischaemum) is een overblijvend, polvormend gras uit de grassenfamilie (Poaceae), oorspronkelijk afkomstig van de droge steppen van Zuid-Europa en West-Azië, maar inmiddels wereldwijd verspreid en op veel plaatsen als invasieve soort beschouwd. Het groeit in losse pollen met rechtopstaande stengels tot een hoogte van 30–100 cm, waarbij het grijsgroene loof in de herfst een karakteristieke bruinrode kleur aanneemt. Dankzij het sterke, diepgaande wortelstelsel is het uitstekend bestand tegen droogte en betreding, waardoor het vaak wordt aangeplant op wegbermen en voor erosiebestrijding. Tijdens de zomer en herfst produceert het geelachtige bloeiwijzen, gevolgd door roodbruine zaadaren.