Lamiaceae
szanta zwyczajna: roślina aromatyczna
Marrubium vulgare
Sadzić w pełnym słońcu (toleruje lekki cień) w ubogiej, piaszczystej i dobrze przepuszczalnej glebie; należy unikać kompostu i nawozów. Po zakorzenieniu jest bardzo odporna na suszę: latem podlewać maksymalnie raz w tygodniu, pozwalając glebie wyschnąć między podlewaniami, ponieważ podmokłe podłoże, zwłaszcza zimą, jest dla niej zabójcze. Mrozoodporna w strefach USDA 3–9. Aby zapobiec nadmiernemu rozprzestrzenianiu się, należy usuwać kwiatostany przed dojrzewaniem nasion lub uprawiać roślinę w pojemniku. Przycięcie po kwitnieniu stymuluje wzrost świeżych liści.
Co 7 dni
Bezpośrednie słońce
° - °C
% - %
Kategorie
Czym jest szanta zwyczajna?
szanta zwyczajna (Marrubium vulgare) to roślina o łatwy pielęgnacji z rodziny Lamiaceae. Szanta zwyczajna to mrozoodporna bylina z rodziny jasnotowatych, pochodząca z Europy, Afryki Północnej oraz zachodniej i środkowej Azji, obecnie zadomowiona w obu Amerykach. Tworzy krzaczaste kępy o wysokości 30–75 cm z kanciastymi, biało-wełnistymi łodygami i szarozielonymi, silnie pomarszczonymi,...
szanta zwyczajna wyrasta do 75cm, szerokość 90 cm, podlewanie co 7 dni. Jest nieodpowiedni do środowisk domowych i bezpieczny dla zwierząt domowych.
W przeciwieństwie do wielu roślin tropikalnych, szanta zwyczajna toleruje błędy przy podlewaniu. Najlepsza dla początkujących. W przeciwieństwie do wielu popularnych gatunków, szanta zwyczajna jest bezpieczna do trzymania w pobliżu zwierząt domowych.
Jak pielęgnować szanta zwyczajna?
TLDR: szanta zwyczajna potrzebuje Bezpośrednie słońce, podlewania co 7 dni i temperatury między 15-30°C przy wilgotności 40-70%.
Jak często podlewać szanta zwyczajna?
Młode rośliny należy podlewać do czasu ich ukorzenienia, a starsze tylko podczas długotrwałych susz — nie częściej niż raz w tygodniu latem. Przed kolejnym podlaniem należy pozwolić górnym kilku centymetrom gleby całkowicie wyschnąć. Nigdy nie zostawiać rośliny w stojącej wodzie.
Ile światła potrzebuje szanta zwyczajna?
Pełne słońce zapewnia najbardziej zwarty pokrój i intensywny aromat. Roślina akceptuje półcień, ale w cieniu lub w wilgotnych miejscach staje się wybujała i bardziej podatna na mączniaka prawdziwego.
Jakie podłoże jest najlepsze dla szanta zwyczajna?
Idealna jest gleba uboga, piaszczysta lub żwirowa z doskonałym drenażem; rośnie również na glinie i iłach, o ile nie gromadzi się w nich woda. Toleruje szeroki zakres pH (około 4,5–8,3). Żyzna gleba i nawozy sprawiają, że pędy stają się wiotkie i mniej aromatyczne, dlatego nie należy wzbogacać podłoża.
Jakiej doniczki użyć dla szanta zwyczajna?
Doniczka z terakoty o szerokości co najmniej 25–30 cm z otworami drenażowymi i przepuszczalną, piaszczystą mieszanką. Uprawa w pojemniku to także najprostszy sposób na powstrzymanie tego ekspansywnego zioła przed opanowaniem całego ogrodu.
Czym jest szanta zwyczajna i skąd pochodzi?
Szanta zwyczajna to mrozoodporna bylina z rodziny jasnotowatych, pochodząca z Europy, Afryki Północnej oraz zachodniej i środkowej Azji, obecnie zadomowiona w obu Amerykach. Tworzy krzaczaste kępy o wysokości 30–75 cm z kanciastymi, biało-wełnistymi łodygami i szarozielonymi, silnie pomarszczonymi, omszonymi liśćmi o karbowanych brzegach, które po potarciu wydzielają charakterystyczny aromat. Od wczesnego lata do jesieni małe, białe kwiaty zebrane są w gęste okółki wokół górnych części łodyg, a po przekwitnięciu przekształcają się w haczykowate rzepy przyczepiające się do sierści i ubrań. Liście są bardzo gorzkie, dzięki czemu roślina jest omijana przez zwierzęta hodowlane, jeleniowate i króliki. Od dawna wykorzystywana w produkcji pastylek na kaszel, cukierków, herbat i piwa. Podobnie jak mięta, rozprzestrzenia się za pomocą rozłogów i samosiewu, a w Australii i Nowej Zelandii uznawana jest za chwast.
Jak rozmnażać szanta zwyczajna?
Sadzonki pędowe
- 1 Pobranie sadzonki
Przed kwitnieniem rośliny odetnij młody pęd z co najmniej czterema parami liści, tuż poniżej węzła.
- 2 Przygotowanie
Usuń dolne liście i zanurz końcówkę w ukorzeniaczu.
- 3 Ukorzenianie
Umieść w wilgotnym podłożu, trzymaj w cieple i lekko wilgotno; korzenie formują się w około trzy tygodnie.
- 4 Wysadzanie
Przenieś ukorzenione sadzonki na słoneczne miejsce, zachowując odstęp około 30 cm.
Potrzebne materiały:
Podział
- 1 Wykopanie kępy
Wiosną lub jesienią wykop dojrzałą roślinę.
- 2 Podział
Przetnij bryłę korzeniową na części, z których każda ma trzy lub cztery pąki i dużo korzeni.
- 3 Sadzenie
Natychmiast posadź uzyskane części i raz podlej.
Potrzebne materiały:
Nasiona
- Kiełkowanie jest powolne i nieregularne; niektóre nasiona mogą wykiełkować dopiero w kolejnym sezonie.
- 1 Stratyfikacja
Wysiej na zewnątrz jesienią lub przechowuj nasiona w wilgotnym piasku w lodówce przez około miesiąc przed wysiewem w pomieszczeniu.
- 2 Siew
Wysiej na głębokość około 6 mm i utrzymuj lekką wilgotność.
- 3 Przerywanie
Gdy siewki osiągną około 5 cm wysokości, rozsadź je w odstępach 25–30 cm.
Potrzebne materiały:
Jak duże może być szanta zwyczajna?
TLDR: szanta zwyczajna może osiągnąć wysokość do 75cm przy Średni tempie wzrostu.
Maksymalna wysokość
75cm
Rozpiętość
90cm
Tempo wzrostu
Średni
Zastosowania rośliny
Lecznicza
Właściwości lecznicze
Jadalna
Można spożywać
Aromatyczna
Przyjemny zapach
Zastosowania lecznicze
- Tradycyjny środek na kaszel i przeziębienie (działanie wykrztuśne)
- Napar ziołowy na brak apetytu i niestrawność
- Nie stosować w okresie ciąży i karmienia piersią
Zastosowania kulinarne
- Cukierki i pastylki na kaszel z szanty
- Gorzkie herbaty ziołowe
- Aromatyzowanie piwa i likierów ziołowych
Na jakie choroby jest narażona szanta zwyczajna?
TLDR: szanta zwyczajna jest podatna na 5 znanych chorób. Regularnie monitoruj roślinę, aby wcześnie wykryć problemy.
Mączniak prawdziwy
Mączniak prawdziwy to powszechna choroba grzybowa wywoływana przez różne gatunki grzybów, w tym Erysiphe, Podosphaera, Oïdium i Leveillula. Atakuje ponad 10 000 gatunków roślin na całym świecie. Choroba rozwija się w ciepłym, suchym klimacie przy wysokiej wilgotności powietrza i objawia się charakterystycznym białym, mączystym nalotem na powierzchni roślin.
Zgnilizna korzeni
Zgnilizna korzeni to poważna choroba grzybowa, która atakuje system korzeniowy roślin, powodując jego rozkład i obumieranie. Jest spowodowana głównie przez nadmierne podlewanie, słaby drenaż lub grzyby glebowe, takie jak Pythium, Phytophthora, Rhizoctonia i Fusarium. Choroba rozwija się w warunkach przesyconej wodą gleby, gdzie korzenie są pozbawione tlenu, co czyni je podatnymi na infekcję grzybową.
Przelewanie
Przelanie występuje, gdy rośliny otrzymują zbyt dużo wody, pozbawiając korzenie tlenu i powodując ich gnicie. Ten stres środowiskowy jest jedną z najczęstszych przyczyn śmierci roślin doniczkowych, ponieważ zalewana wodą gleba uniemożliwia korzeniom oddychanie i prawidłowe funkcjonowanie.
Przędziorki
Przędziorki to maleńkie pajęczaki (mniej niż 1,3 mm długości) spokrewnione z pająkami i kleszczami, które żywią się sokiem roślinnym. Najlepiej rozwijają się w gorących i suchych warunkach i mogą powodować znaczne szkody w roślinach ozdobnych i warzywnych. Podczas silnych inwazji straty w uprawach mogą sięgać 14% lub więcej, ponieważ szkodniki te zakłócają kluczowe procesy roślinne, w tym fotosyntezę, pobieranie dwutlenku węgla i transpirację.
Porównaj z podobnymi roślinami
| Cecha | Trudność | Światło | Podlewanie | Bezpieczna dla zwierząt |
|---|---|---|---|---|
| Klon polny | Łatwy | Jasne rozproszone | 14d | ✓ |
| Rojnik iberyjski | Łatwy | Bezpośrednie słońce | 14d | ✓ |
| Brzoza brodawkowata | Łatwy | Bezpośrednie słońce | 14d | ✓ |
| Gailardia nadobna | Łatwy | Bezpośrednie słońce | 10d | ✓ |
