Kompletny przewodnik po roślinach

Neryna Bowdena

Nerine bowdenii

Nerine bowdenii, powszechnie znana jako neryna Bowdena lub lilia kornwalijska, to cebulowa bylina z rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), pochodząca z gór Smoczych i regionu Prowincji Przylądkowej Wschodniej w RPA. Pod koniec lata i jesienią wypuszcza nagie pędy kwiatowe zwieńczone baldachami składającymi się z sześciu lub więcej jasnoróżowych, lejkowatych kwiatów o pofalowanych brzegach, które pojawiają się przed liśćmi lub równocześnie z nimi. Gatunek ten zadomowił się na osłoniętych nadmorskich murach w Kornwalii i na wyspach Scilly. Jest to jedna z najbardziej mrozoodpornych odmian neryny i jedna z niewielu cebul, które niezawodnie kwitną w gruncie, gdy lato przechodzi w jesień.

Oleander

Nerium oleander

Nerium oleander to silny, wiecznie zielony krzew lub małe drzewo, cenione za obfite i długotrwałe kwitnienie. Roślina pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, charakteryzuje się skórzastymi, lancetowatymi liśćmi oraz gronami kwiatów w kształcie lejka. Jest wyjątkowo odporna, toleruje suszę i zasolenie, choć wszystkie jej części zawierają glikozydy nasercowe i są niezwykle toksyczne po spożyciu.

Nertera

Nertera granadensis

Nertera granadensis to niska, płożąca się bylina z rodziny marzanowatych (Rubiaceae), pochodząca z górskich, chłodnych regionów Ameryki Południowej, Nowej Zelandii i Pacyfiku. Jej drobne, okrągłe liście tworzą gęstą, przypominającą mech poduszkę. Wiosną pojawiają się bladozielono-białe kwiaty, które pod koniec lata przekształcają się w efektowne, kuliste jagody o koralowym kolorze – stąd jej nazwa.

Tytoń ozdobny

Nicotiana

Nicotiana, popularnie nazywana tytoniem ozdobnym, to rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych (Solanaceae), uprawianych ze względu na trąbkowate kwiaty i intensywny zapach wieczorem. Pochodzi z obu Ameryk i jest uprawiana w ogrodach na całym świecie jako roślina jednoroczna lub krótkowieczna bylina w ciepłym klimacie.

Tytoń ozdobny

Nicotiana alata

Nicotiana alata, znana jako tytoń ozdobny lub tytoń jaśminowy, to roślina zielna z rodziny psiankowatych (Solanaceae), pochodząca z Ameryki Południowej (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Boliwia). Uprawiana ze względu na swoje rurkowate, pachnące kwiaty, które otwierają się o zmierzchu, uwalniając słodki i intensywny aromat, aby przyciągnąć ćmy zapylające. Jej wyprostowane łodygi mogą osiągnąć do 1,5 m wysokości, z dużymi, lepkimi liśćmi u podstawy i kwiatami w odcieniach bieli, czerwieni, purpurowo-winnego, żółtego i limonkowo-zielonego. Jest uprawiana jako roślina jednoroczna w chłodnym klimacie i krótkowieczna bylina w ciepłych regionach (strefy 10-11). Cała roślina zawiera nikotynę i jest toksyczna po spożyciu.

Tytoń drzewiasty

Nicotiana glauca

Nicotiana glauca, powszechnie znana jako tytoń drzewiasty, to krzew lub małe drzewo z rodziny psiankowatych (Solanaceae), pochodzące z Argentyny i Boliwii. Osiąga 3–7 metrów wysokości, ma grube, niebieskozielone liście oraz efektowne rurkowate żółte kwiaty, które przyciągają kolibry i motyle. Jest wyjątkowo odporna na suszę i dobrze adaptuje się do ubogich gleb; szeroko zadomowiła się na całym świecie, jednak wszystkie jej części są silnie toksyczne.

Tytoń leśny

Nicotiana sylvestris

Nicotiana sylvestris, powszechnie znany jako tytoń leśny, to wysoka roślina ozdobna pochodząca z Andów w Argentynie i Boliwii. Należy do rodziny psiankowatych (Solanaceae) i może dorastać do 1,5 m wysokości, wytwarzając długie, zwisające grona rurkowatych, białych kwiatów o intensywnym zapachu przypominającym jaśmin, który jest najsilniejszy nocą. Uprawiany jako roślina jednoroczna lub dwuletnia w klimacie umiarkowanym, stanowi efektowny dodatek do rabat i ogrodów nocnych.

Tytoń szlachetny

Nicotiana tabacum

Nicotiana tabacum, powszechnie znana jako tytoń szlachetny, to jednoroczna roślina zielna z rodziny psiankowatych (Solanaceae), pochodząca z tropikalnych i subtropikalnych regionów Ameryki, wywodząca się z Boliwii i obszarów andyjskich. Osiąga od 1 do 3 metrów wysokości, posiada duże, lepkie i aromatyczne liście, które mogą przekraczać 50 cm długości. Wytwarza wiechowate kwiatostany z rurkowatymi kwiatami w odcieniach bieli, różu lub kremu w okresie letnim i jesiennym. Jest to główny gatunek wykorzystywany komercyjnie do produkcji tytoniu.

Bromeliad Rumieniący się

Nidularium fulgens

Nidularium fulgens, znany jako Bromeliad Rumieniący się, to zachwycający bromeliad pochodzący z podszycia Lasu Atlantyckiego w Brazylii. Tworzy płaską rozetę zielonych, nakrapianych liści, a gdy zakwita, centralny kielich nabiera intensywnej czerwieni, tworząc oprawę dla skupisk drobnych fiołkowych kwiatów wewnątrz.

Nidularium Ptasie Gniazdo

Nidularium innocentii

Nidularium innocentii, powszechnie znane jako Nidularium Ptasie Gniazdo, to zwarta bromeliad rozetowa pochodząca z Atlantyckiego Lasu Brazylijskiego. Tworzy gęste, warstwowe gniazdo z ciemnozielonych liści, z którego wyrastają jaskrawoczerwone przysadki i drobne białe kwiaty. Odpowiednia zarówno jako roślina naziemna, jak i epifityczna, doskonale rośnie w zacienionych, wilgotnych środowiskach.

Czarnuszka damasceńska

Nigella damascena

opis

Złocień japoński

Nipponanthemum nipponicum

Złocień japoński to krzewiasta, kępiasta bylina pochodząca z przybrzeżnych rejonów Japonii, gdzie jej japońska nazwa, hamagiku, oznacza dosłownie „chryzantemę plażową”. Roślina posiada grube, błyszczące, ciemnozielone i grubo ząbkowane liście osadzone na zdrewniałych łodygach, co nadaje jej wygląd zbliżony do sukulentów lub zimozielonych krzewów, mimo że w chłodniejszym klimacie technicznie zrzuca liście na zimę. Od późnego lata do jesieni wytwarza duże kwiaty przypominające stokrotki, z jasnobiałymi płatkami wokół żółto-zielonego środka, zapewniając cenne kolory w ogrodzie, gdy większość innych bylin już przekwitła. Jest to jedyny gatunek w swoim rodzaju, wyodrębniony z rodzaju Chrysanthemum ze względu na charakterystyczny zdrewniały pokrój i wysoką tolerancję na zasolenie gleby.

Nolina wygięta

Nolina recurvata

Nolina wygięta (synonim Beaucarnea recurvata), znana popularnie jako stopa słonia, to sukulent pochodzący z Meksyku, słynący z bulwiastej podstawy łodygi, która magazynuje wodę, dzięki czemu jest niezwykle odporna na suszę. Jej długie, cienkie i faliste liście opadają kaskadowo, przypominając koński ogon, i wyrastają z zdrewniałego pnia, który przypomina stopę słonia.

normandynka nadobna

Normandina pulchella

Normandina pulchella, powszechnie znana jako normandynka nadobna, to niewielki porost skorupiasto-listkowaty, charakteryzujący się charakterystycznymi odcinkami plechy w kształcie muszli lub uszu. Zazwyczaj przybiera barwę od bladozielonej po niebieskoszarą i często posiada soredia (struktury rozmnażania bezpłciowego) na brzegach. Rośnie epifitycznie na mszystych pniach drzew lub skałach w wilgotnych, umiarkowanych środowiskach.

Smukły Fałszywy Czosnek

Nothoscordum gracile

Nothoscordum gracile, znany jako smukły fałszywy czosnek, to wieloletnia roślina bulwiasta ceniona za delikatne, dzwonkowate białe kwiaty o subtelnym zapachu. Choć pochodzi z obu Ameryk i jest uprawiany jako roślina ozdobna, jego wysoka zdolność do rozprzestrzeniania się przez nasiona i małe boczne cebulki sprawia, że często bywa uznawany za roślinę inwazyjną w ogrodach i na trawnikach. Liście są długie, wąskie i intensywnie zielone, przypominając liście pospolitego czosnku, lecz pozbawione charakterystycznego intensywnego zapachu.

Grążel żółty

Nuphar

Nuphar to rodzaj wieloletnich, mrozoodpornych roślin wodnych, rodzimych dla wód stojących i wolno płynących w całej strefie umiarkowanej półkuli północnej – od stawów i brzegów jezior po rowy, kanały i rzeki o łagodnym nurcie. Grube, gąbczaste kłącza zakotwiczają się w mulistym dnie i wytwarzają zarówno zanurzone, półprzezroczyste liście, jak i skórzaste liście pływające lub wynurzone. Od późnej wiosny do jesieni roślina wytwarza małe, żółte (czasem żółto-zielone) kwiaty w kształcie czarek, które wznoszą się nieco ponad powierzchnię wody; każdy kwiat utrzymuje się przez kilka dni i otwiera się rano. W porównaniu z grzybieniami z rodzaju Nymphaea, grążel toleruje głębszą wodę, chłodniejszy klimat i znacznie więcej cienia, będąc jedną z najbardziej odpornych i niewymagających roślin do naturalnych stawów i ogrodów wodnych przyjaznych dzikiej przyrodzie.

Kaktus wężowy

Nyctocereus serpentinus

Nyctocereus serpentinus to pnący kaktus kwitnący nocą, pochodzący z południowego Meksyku (Michoacán, Morelos, Oaxaca), należący do rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Roślina charakteryzuje się długimi, wijącymi się i kolczastymi pędami (do 3 metrów), które początkowo rosną pionowo, ale bez wsparcia zaczynają się płożyć. Jest bardzo ceniona za spektakularne, duże, białe kwiaty o lejkowatym kształcie, osiągające do 15 cm średnicy, które otwierają się nocą, wydzielając intensywny i uwodzicielski zapach. Te nocne kwiaty przyciągają zapylacze, takie jak ćmy, nietoperze i pszczoły. Roślina wytwarza jadalne owoce, które zmieniają barwę z zielonej na jaskrawoczerwoną, dojrzewając głównie od sierpnia do października. Szeroko uprawiana w ciepłym klimacie ze względu na walory ozdobne i aromatyczne kwiaty kwitnące nocą, łączy w sobie funkcjonalne piękno z praktyczną produkcją żywności.

Lilia wodna

Nymphaea

Lilia wodna (Nymphaea) to rodzaj obejmujący około 65 gatunków wieloletnich roślin wodnych należących do rodziny grzybieniowatych (Nymphaeaceae), występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Słynące ze spektakularnych, pływających kwiatów w odcieniach bieli, różu, czerwieni, żółci, pomarańczu, fioletu i błękitu, lilie wodne należą do najbardziej cenionych ozdobnych roślin wodnych na świecie. Ich duże, okrągłe, woskowate liście odpychają wodę i z gracją unoszą się na powierzchni stawów, jezior i ogrodów wodnych. Rodzaj ten obejmuje zarówno odmiany mrozoodporne, które mogą zimować w zimnym klimacie, jak i odmiany tropikalne, które wymagają ciepłej wody przez cały rok.

Grzybień

Nymphaea × marliacea

Nymphaea × marliacea to grupa hybryd mrozoodpornych grzybieni wyhodowanych przez francuskiego ogrodnika Josepha Bory'ego Latour-Marliaca pod koniec XIX wieku, poprzez krzyżowanie europejskich i północnoamerykańskich gatunków Nymphaea. Należy do rodziny grzybieniowatych (Nymphaeaceae) i jest wieloletnią rośliną wodną o pływających liściach i kwiatach otwierających się na powierzchni wody w odcieniach bieli, żółci lub różu, w zależności od odmiany (np. 'Albida', 'Chromatella', 'Rosea').

Grzybień północny

Nymphaea candida

Nymphaea candida to mrozoodporna, wieloletnia roślina wodna, pochodząca ze stojących stawów i spokojnych siedlisk słodkowodnych umiarkowanej Eurazji. Jej pływające liście oraz nieskazitelnie białe kwiaty z żółtym środkiem otwierają się każdego ranka na powierzchni wody od wiosny do lata, stanowiąc klasyczny element ogrodowych oczek wodnych.

Czerwona Indyjska Lilia Wodna

Nymphaea rubra

Nymphaea rubra, znana jako Czerwona Indyjska Lilia Wodna, to okazała roślina wodna pochodząca z Indii i Azji Południowo-Wschodniej. Ta nocno kwitnąca lilia wytwarza duże, pachnące kwiaty w odcieniach głębokiej czerwieni do różowofioletowej, zazwyczaj o szerokości 9–15 cm, które otwierają się o zmierzchu i zamykają około południa. Jej pływające liście tworzą piękne widowisko na stawach i ogrodach wodnych.

Grzybieńczyk wodny

Nymphoides peltata

Grzybieńczyk wodny (Nymphoides peltata) to wieloletnia roślina wodna z rodziny bobrkowatych, pochodząca z Europy i umiarkowanej Azji. Jego okrągłe, sercowate liście, przypominające miniaturowe lilie wodne, unoszą się na powierzchni wody i mogą osiągać do 15 cm średnicy, często z fioletowym spodem. Od czerwca do września wytwarza serię jaskrawożółtych kwiatów o pięciu postrzępionych płatkach, które żyją tylko jeden dzień, ale pojawiają się nieprzerwanie przez całe lato. Roślina jest silna i mrozoodporna (do -20 °C), szybko tworzy pływający dywan i pomaga oczyszczać wodę w stawie, pochłaniając nadmiar azotu i fosforu.

Bazylia (rodzaj)

Ocimum

Ocimum to rodzaj aromatycznych ziół i krzewów z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), pochodzący z tropikalnych i subtropikalnych regionów Azji, Afryki i obu Ameryk. Do najbardziej znanych gatunków należą Ocimum basilicum (bazylia pospolita) oraz Ocimum tenuiflorum (bazylia święta, tulsi). Rośliny te są powszechnie uprawiane ze względu na pachnące liście, cenione w kuchni, medycynie i ogrodnictwie ozdobnym.

Bazylia cytrynowa

Ocimum × citriodorum

Bazylia cytrynowa (Ocimum × citriodorum) to aromatyczne zioło jednoroczne z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), cenione za swój wyraźny cytrynowy zapach pochodzący ze związku o nazwie cytral. Będąc naturalną hybrydą bazylii pospolitej i bazylii afrykańskiej, osiąga wysokość 20–60 cm, posiada wąskie, lekko ząbkowane liście oraz drobne, białe kwiatostany. Szeroko stosowana w kuchniach Azji Południowo-Wschodniej, Bliskiego Wschodu i śródziemnomorskiej, jest również ceniona za swoje właściwości aromatyczne i łagodne działanie lecznicze.

Bazylia amerykańska

Ocimum americanum

Bazylia amerykańska (Ocimum americanum) to jednoroczna roślina aromatyczna pochodząca z tropikalnej Afryki i Azji Południowej, obecnie naturalizowana w strefie tropikalnej, w tym w Brazylii. Jej małe, lekko owłosione liście wydzielają cytrusowy, limonkowy aromat. Jest bardziej odporna na choroby niż bazylia pospolita, szczególnie na mączniaka rzekomego.

Bazylia pospolita

Ocimum basilicum

Bazylia pospolita (Ocimum basilicum) to popularne jednoroczne zioło aromatyczne pochodzące z Indii i Azji Południowo-Wschodniej. Szeroko uprawiana na całym świecie ze względu na zastosowania kulinarne, lecznicze i aromatyczne – wyróżnia się jasnozielonymi, owalnymi liśćmi oraz drobnymi białymi lub różowawymi kwiatami kwitnącymi latem.

Bazylia grecka

Ocimum basilicum var. minimum

Bazylia grecka (Ocimum basilicum var. minimum) to zwarta, krzaczasta odmiana bazylii pospolitej z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Znana również jako bazylia krzaczasta lub karłowa, tworzy gęstą, zaokrągloną kępę o wysokości do 30 cm, pokrytą małymi, intensywnie aromatycznymi, owalnymi liśćmi. Jest to delikatne zioło jednoroczne (lub krótkowieczna bylina w ciepłym klimacie), cenione zarówno w kuchni śródziemnomorskiej, jak i jako ozdobna roślina doniczkowa na tarasy i parapety. Latem pojawiają się małe, białe lub jasnofioletowe kwiaty, które przyciągają pszczoły i inne zapylacze. Dzięki swojemu zwartemu pokrojowi i szybkiemu wzrostowi jest jednym z najpopularniejszych ziół kulinarnych do uprawy w małych przestrzeniach i wewnątrz pomieszczeń.

Bazylia afrykańska

Ocimum gratissimum

Bazylia afrykańska (Ocimum gratissimum) to zdrewniała, krzewiasta odmiana bazylii pochodząca z tropikalnej Afryki i Azji, szeroko uprawiana w Brazylii i Afryce Zachodniej. W odróżnieniu od pospolitej bazylii, wyrasta w duży krzew osiągający do 3 metrów wysokości, o silnie aromatycznych liściach bogatych w eugenol i tymol — co nadaje jej zapach przypominający goździki. Jest ceniona zarówno jako zioło kulinarne w Afryce Zachodniej, jak i jako roślina lecznicza stosowana w leczeniu infekcji, gorączki, cukrzycy i stanów zapalnych.

Bazylia święta

Ocimum tenuiflorum

Bazylia święta (Ocimum tenuiflorum), znana również jako Tulsi, to święte aromatyczne zioło pochodzące z subkontynentu indyjskiego i Azji Południowo-Wschodniej. Czczona w hinduizmie jako przejaw bogini Lakszmi, była stosowana przez ponad 3000 lat w medycynie ajurwedyjskiej. Ten wyprostowany, krzaczasty półkrzew osiąga 30–60 cm wysokości i posiada pachnące zielone lub fioletowe liście oraz drobne purpuroworóżowe kłosy kwiatowe kwitnące latem.

Zagórek wiosenny

Odontites vernus

Zagórek wiosenny (Odontites vernus) to jednoroczna, półpasożytnicza roślina łąkowa z rodziny zarazowatych. Posiada wzniesioną, rozgałęzioną i drobno owłosioną łodygę z wąskimi, ząbkowanymi liśćmi oraz małymi, różowymi lub czerwonawymi kwiatami wargowymi, które pojawiają się od czerwca do września. Roślina częściowo pasożytuje na korzeniach traw i najlepiej czuje się na ubogich w składniki odżywcze łąkach, pastwiskach oraz obrzeżach pól.

Oeceoclades maculata

Oeceoclades maculata

Oeceoclades maculata, powszechnie znany jako storczyk mnisi lub afrykański storczyk plamisty, to storczyk naziemny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae), pochodzący z tropikalnej Afryki i Madagaskaru. Rośnie z małych, skupionych pseudobulw, z których każda zwieńczona jest pojedynczym, marmurkowym, ciemnozielonym liściem pokrytym jasnymi plamami. Wiosną wypuszcza smukłe pędy kwiatostanowe z małymi biało-różowymi kwiatami. Gatunek ten, niezwykle łatwo adaptujący się do nowych warunków, od XIX wieku szeroko rozprzestrzenił się w neotropikach – od Brazylii i Karaibów po Florydę – i jest obecnie uważany za jeden z najbardziej ekspansywnych storczyków inwazyjnych poza swoim naturalnym zasięgiem.

Wiesiołek

Oenothera

Wiesiołek (Oenothera) to rodzaj obejmujący około 145 gatunków zielnych roślin dziko rosnących z rodziny wiesiołkowatych, pochodzących z Ameryki. W zależności od gatunku mogą to być rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny, zazwyczaj tworzące rozety lancetowatych liści, nad którymi górują czteropłatkowe, kielichowate kwiaty w kolorze żółtym, różowym lub białym. Wiele gatunków otwiera swoje pąki wieczorem lub o zmierzchu i zamyka je do południa, co nadaje rodzajowi jego potoczną nazwę oraz symboliczne powiązania z mrokiem i ukrytym pięknem.

Wiesiołek dwuletni

Oenothera biennis

Oenothera biennis, znana jako wiesiołek dwuletni, to roślina dwuletnia rodzima dla Ameryki Północnej. Słynie z intensywnie żółtych kwiatów, które gwałtownie otwierają się o zmierzchu i wydzielają delikatny zapach wabiący nocne zapylacze. W pierwszym roku roślina tworzy rozetę nisko osadzonych liści, a w drugim roku wykształca wysoki, kwitnący pęd. Jest powszechnie znana w przemyśle zielarskim ze względu na olej pozyskiwany z nasion, bogaty w kwas gamma-linolenowy.

Gaura dwuletnia

Oenothera gaura

Pocałunki

Oenothera suffulta

Oenothera suffulta, powszechnie znana jako Pocałunki lub Przydrożna gaura, to niewielka roślina jednoroczna lub krótkowieczna bylina pochodząca z południowo-środkowego Teksasu, Oklahomy i północnego Meksyku. Jej delikatne różowe, białe i czerwone kwiaty otwierają się o zmierzchu. Dawniej klasyfikowana jako Gaura suffulta, należy do rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae) i doskonale rośnie w ubogich, piaszczystych glebach, wykazując wysoką odporność na suszę.

Drzewo oliwne

Olea europaea

Drzewo oliwne (Olea europaea) to średniej wielkości wiecznie zielone drzewo, pochodzące z regionu śródziemnomorskiego, Azji i Afryki. Jest szeroko uprawiane ze względu na swoje owoce – oliwki – oraz olej z nich wytłaczany, czyli oliwę z oliwek. Charakteryzuje się charakterystycznymi srebrzystoszarymi liśćmi oraz sękatą, szarą korą, która z wiekiem staje się coraz bardziej chropowata. Jest powszechnym symbolem pokoju, długowieczności i dobrobytu.