Kompletny przewodnik po roślinach

Szałwia omszona

Salvia nemorosa

Salvia nemorosa, znana jako szałwia omszona, to wieloletnia roślina zielna z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), pochodząca z Europy i Azji Zachodniej. Wytwarza gęste kłosy fioletowoniebieskich kwiatów o dużych walorach ozdobnych, kwitnąc od wiosny do lata. Jest niezwykle odporna na suszę i mróz, tolerując strefy mrozoodporności USDA od 4 do 8.

Szałwia lekarska

Salvia officinalis

Salvia officinalis, powszechnie znana jako szałwia lekarska lub szałwia zwyczajna, to wieloletnie aromatyczne zioło pochodzące z rejonu Morza Śródziemnego. Charakteryzuje się miękkimi, szarozielonymi, aksamitnymi liśćmi oraz żywymi fioletowo-niebieskimi kłosami kwiatostanów pojawiającymi się latem. Niezbędna w kuchniach i aptekach od ponad 2000 lat, należy do rodziny Lamiaceae (wargowych).

Rozmaryn

Salvia rosmarinus

Salvia rosmarinus, powszechnie znana jako rozmaryn, to zdrewniała, wieloletnia roślina zielna o aromatycznych, wiecznie zielonych, igłowatych liściach oraz białych, różowych, fioletowych lub niebieskich kwiatach. Pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Jest wysoko ceniona ze względu na aromatyczne ulistnienie i wszechstronne zastosowanie kulinarne.

Szałwia szkarłatna

Salvia splendens

Salvia splendens, powszechnie znana jako szałwia szkarłatna, to kwitnąca roślina ozdobna pochodząca z Brazylii. Ceniona jest za żywe, rurkowate kłosy kwiatowe w barwach od klasycznej szkarłatnej czerwieni po różowy, fioletowy, lawendowy i biały. Szybko rosnąca i obficie kwitnąca – wydaje kwiaty od późnej wiosny aż do pierwszych przymrozków, dzięki czemu jest popularną rośliną ogrodową na całym świecie.

Paproć Pływająca

Salvinia sp

Salvinia sp to wolno pływający wodny paproć pochodzący z tropikalnej Ameryki. Charakteryzuje się parami małych, aksamitnych liści unoszących się na powierzchni wody oraz zanurzonymi strukturami liściopodobnymi, które wchłaniają składniki odżywcze bezpośrednio z wody. Jest jedną z najłatwiejszych w uprawie roślin wodnych i rozmnaża się z niezwykłą szybkością w sprzyjających warunkach.

Samanea saman

Samanea saman

Samanea saman, znany jako drzewo deszczowe lub saman, to monumentalne drzewo tropikalne pochodzące z Ameryki Środkowej i Południowej, obecnie naturalizowane w strefach tropikalnych na całym świecie. Osiąga od 15 do 30 m wysokości i wykształca koronę w kształcie parasola, która może przekraczać 30-40 m średnicy, oferując wyjątkowy cień. Słynie z tego, że składa swoje listki na noc lub przed deszczem, pozwalając wodzie swobodnie docierać do podłoża. Jego kwiaty to puszyste główki przypominające pompony, różowe z białymi pręcikami, bardzo atrakcyjne dla zapylaczy, a strąki zawierają słodki, jadalny miąższ.

Bez czarny kanadyjski

Sambucus canadensis

Sambucus canadensis, czyli bez czarny kanadyjski, to szybko rosnący krzew liściasty pochodzący ze wschodniej i środkowej części Ameryki Północnej. Tworzy luźne, wielopniowe zarośla o wysokości 1,5–3,5 m, z pierzastozłożonymi liśćmi i dużymi, płaskimi baldachogronami pachnących, kremowobiałych kwiatów pojawiających się wczesnym latem, po których późnym latem następują grona małych, fioletowoczarnych jagód.

Czarny bez

Sambucus nigra

Sambucus nigra, powszechnie znany jako czarny bez lub bez czarny europejski, to szybko rosnący liściasty krzew lub małe drzewo pochodzące z Europy, Azji Zachodniej i Afryki Północno-Zachodniej. Wytwarza duże, płaskie baldachowate grona wonnych, kremowobiałych kwiatów późną wiosną, po których w późnym lecie i jesienią pojawiają się zwisające kiście błyszczących, ciemnofioletowo-czarnych jagód. Roślina słynie z podwójnego zastosowania — jadlanego i leczniczego — a syropy kwiatowe i owocowe z czarnego bzu są uwielbiane w całej Europie. Ważna uwaga: wszystkie zielone części rośliny (liście, łodygi, korzenie, niedojrzałe owoce i surowe nasiona) są toksyczne ze względu na zawartość glikozydów cyjanogennych; do spożycia nadają się wyłącznie w pełni ugotowane dojrzałe jagody oraz świeże kwiaty.

Sanchezja krzewiastа

Sanchezia speciosa

Sanchezia speciosa to okazały krzew tropikalny z rodziny Acanthaceae, pochodzący z tropikalnej Ameryki Południowej. Jego najbardziej charakterystyczną cechą są duże, błyszczące, ciemnozielone liście ozdobione wyraźnymi żółto-złotymi żyłkami, tworzącymi efektowną dekoracyjną ekspozycję. W sprzyjających warunkach latem i jesienią roślina wytwarza rurkowate, żółto-pomarańczowe kwiaty.

Wężownica cylindryczna

Sansevieria bacularis

Sansewieria bacularis to wzniesiony sukulent wieloletni pochodzący z Konga i Rwandy, należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Charakteryzuje się cienkimi, długimi i mięsistymi liśćmi o cylindrycznym kształcie, tworzącymi gęste kępy, które mogą osiągać do 100 cm wysokości. Liście mają ciemnozielony odcień z jasnozielonymi poziomymi pasami i wyraźnym pionowym rowkiem. Wytwarza małe, białe lub kremowe kwiaty zebrane w wysokie kwiatostany wiosną i latem. Jest to roślina niezwykle odporna i łatwa w pielęgnacji, idealna dla początkujących kolekcjonerów.

Afrykańska Włócznia

Sansevieria cylindrica

Sansevieria cylindrica, obecnie naukowo znana jako Dracaena angolensis, to sukulent pochodzący z Angoli w południowej Afryce. Charakteryzuje się cylindrycznymi, mięsistymi zielonymi liśćmi z białymi żyłkami, wyrastającymi w kształcie wachlarza z przyziemnej rozety. Każdy liść może osiągnąć do 1 metra długości i 3 cm średnicy. Roślina znana jest ze swoich właściwości oczyszczania powietrza – NASA uznała ją za jedną z najskuteczniejszych roślin w tym zakresie.

Sansewieria Stuckyi

Sansevieria stuckyi

Sansevieria stuckyi, często nazywana kłem słonia, to efektowny sukulent pochodzący ze wschodniej i południowej Afryki, ceniony za sztywne, cylindryczne liście, które rosną pionowo niczym ciosy słonia, osiągając do 2,75 m wysokości. W przeciwieństwie do swoich niskich, wachlarzowatych krewnych, gatunek ten tworzy dramatyczną, architektoniczną sylwetkę, co czyni go wyjątkową rośliną rzeźbiarską do wnętrz. Jest niezwykle odporny na suszę, mało wymagający i doskonale znosi zaniedbania, co czyni go idealnym wyborem dla zapracowanych właścicieli roślin.

Sansewiera

Sansevieria trifasciata

Sansewiera to efektowna, architektoniczna roślina doniczkowa pochodząca z Afryki Zachodniej. Znana z wysokich, mieczowatych liści z charakterystycznymi szarozielonymi poziomymi paskami, jest jedną z najbardziej wytrzymałych i mało wymagających roślin pokojowych. Badania NASA wykazały, że doskonale oczyszcza powietrze, usuwając formaldehyd, ksylen i inne toksyny. Należy do nielicznych roślin, które w nocy przekształcają CO2 w tlen, co czyni ją idealną do sypialni.

Sansewiera cejlońska

Sansevieria zeylanica

Sansevieria zeylanica, przyjmowana również pod nazwą Dracaena zeylanica, to wolno rosnący wiecznie zielony sukulent pochodzący z suchszych rejonów Sri Lanki. Sztywne, mieczowate liście ozdobione są nieregularnymi pasami ciemnej i jasnej zieleni, tworząc gęste, wyprostowane rozety. Przez wieki ceniona ze względu na mocne włókna liściowe wykorzystywane do wyrobu cięciw łuków, lin i tkanin, dziś jest popularną, niewymagającą rośliną doniczkową. Często mylona z S. trifasciata, prawdziwy gatunek wytwarza 10–16 liści na rozetę i nie posiada widocznego ogonka liściowego.

Wełnianka lawendowa

Santolina chamaecyparissus

Santolina chamaecyparissus, powszechnie znana jako wełnianka lawendowa, to zwarty, wiecznie zielony krzew aromatyczny pochodzący z basenu Morza Śródziemnego. Tworzy gęste, zaokrąglone kępy srebrzystoszarego, drobno ulistnionego listowia, które po dotknięciu wydziela przyjemny ziołowy zapach. Latem wytwarza radosne, jasnożółte, guziczkowate koszyczki kwiatowe na smukłych, wyprostowanych łodygach. Wysoko ceniona za tolerancję na suszę, odporność na jelenie oraz zdolność do wzrostu w ubogich, suchych glebach, stanowi nieodzowny element ogrodów śródziemnomorskich, skalnych i kserofitycznych.

Sanwitalia rozesłana

Sanvitalia procumbens

Niska, płożąca roślina jednoroczna pochodząca z Meksyku i Gwatemali, ceniona za radosne, żółto-pomarańczowe kwiaty przypominające stokrotki z ciemnymi, purpurowo-brązowymi środkami. Rozrasta się na szerokość 30-50 cm, ale osiąga mniej niż 15 cm wysokości, co czyni ją idealną rośliną okrywową, do ogrodów skalnych, wiszących koszy oraz na obwódki rabat. Kwitnie nieprzerwanie od połowy lata aż do pierwszych przymrozków, nie wymagając niemal żadnej pielęgnacji.

Mydlnica lekarska

Saponaria officinalis

Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis), znana powszechnie jako mydlnica lub ziele mydlane, to wieloletnia roślina zielna z rodziny goździkowatych, pochodząca z Europy i Azji Mniejszej. Latem wytwarza delikatne kwiaty w odcieniach różu i bieli, a jej korzenie zawierają saponiny – substancje, które w połączeniu z wodą tworzą pianę, historycznie wykorzystywane jako naturalne mydło.

Północnoamerykańska Dzbanecznica

Sarracenia

Sarracenie to fascynujące rośliny mięsożerne pochodzące z Ameryki Północnej. Posiadają zmodyfikowane liście ukształtowane jak dzbany lub trąbki, których używają do wabienia, chwytania i trawienia owadów. Ich barwy wahają się od intensywnej zieleni po głęboką czerwień, często z kontrastowymi żyłkami naprowadzającymi ofiarę w głąb pułapki.

Kapturnica żółta

Sarracenia flava

Sarracenia flava, znana jako kapturnica żółta, to wieloletnia roślina owadożerna pochodząca z bagien i wilgotnych sosnowych sawann południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych, od Wirginii po Florydę i Alabamę. Wytwarza wysokie, smukłe dzbanki w żółto-zielonych odcieniach z pionową pokrywką w kształcie kaptura, osiągające do 90 cm wysokości. Wiosną, przed pojawieniem się nowych dzbanków, wytwarza efektowne, zwisające żółte kwiaty na długich pędach. Podobnie jak inne gatunki z rodzaju Sarracenia, wabi, chwyta i trawi owady, aby uzupełnić niedobory składników odżywczych w swoim ubogim, bagiennym siedlisku.

Sarracenia biała

Sarracenia leucophylla

Uderzająca mięsożerna roślina bagienna, pochodząca z sawann sosnowych o długich igłach na wybrzeżu Zatoki Perskiej w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Jej wysokie, rurkowate dzbanki osiągają prawie metr wysokości, zwieńczone falistym kapturkiem z czerwono-purpurowymi żyłkami na białym tle. Wiosną, zwisające, brązowo-czerwonawe kwiaty pojawiają się na wysokich łodygach, zanim dzbanki w pełni się rozwiną. Jak wszystkie Sarracenie, łapie i trawi owady, aby zrekompensować ubóstwo składników odżywczych w swojej rodzimej glebie torfowej.

Dzbanecznik papuzi

Sarracenia psittacina

Sarracenia psittacina, czyli dzbanecznik papuzi, to fascynująca roślina mięsożerna pochodząca z wybrzeża Zatoki Meksykańskiej w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Jej charakterystyczne dzbanki przypominają dziób papugi i działają na zasadzie pułapki na homary — ofiary wnikają do środka, podążając za włoskami skierowanymi do wewnątrz, i nie mogą znaleźć drogi powrotnej. Jest jednym z najmniejszych gatunków Sarracenia i wymaga specjalistycznej pielęgnacji, w tym podlewania wodą destylowaną oraz kwaśnego podłoża torfowego.

Kapturnica purpurowa

Sarracenia purpurea

Sarracenia purpurea, znana jako kapturnica purpurowa, to wieloletnia roślina owadożerna pochodząca z ubogich w składniki odżywcze torfowisk i terenów podmokłych wschodniej części Ameryki Północnej. Jej rozeta pustych liści w kształcie dzbanków, wypełnionych wodą, chwyta i trawi owady, aby zrekompensować niedobory składników w glebie, w której rośnie. Pułapki przybierają barwy od zielonej po intensywnie purpurowoczerwoną, a wiosną roślina wytwarza pojedynczy, zwisający, purpurowoczerwony kwiat.

Kapturnica czerwona

Sarracenia rubra

Sarracenia rubra to kępiasta bylina mięsożerna pochodząca z kwaśnych, ubogich w składniki odżywcze torfowisk i zboczy wysiękowych południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych, od Florydy i Alabamy po Georgię i równiny nadmorskie Karoliny. Jej wąskie, pionowe dzbanki – zazwyczaj o wysokości poniżej 65 cm – wabią owady nektarem i słodkim zapachem, a następnie chwytają je za pomocą skierowanych w dół włosków i śliskiej, woskowej ścianki wewnętrznej. Wiosną roślina wypuszcza efektowne, bordowoczerwone kwiaty w kształcie parasola z długimi, zwisającymi płatkami, zanim pojawi się letni rzut wyższych dzbanków. Ponieważ wyewoluowała w glebach zbyt ubogich, by utrzymać zwykłe rośliny, w kwestii azotu i fosforu polega na schwytanych owadach, a nie na nawozach, i wymaga prawdziwego zimowego spoczynku, aby dobrze prosperować w dłuższej perspektywie.

Sasafras lekarski

Sassafras albidum

Sassafras albidum to drzewo liściaste pochodzące ze wschodniej części Ameryki Północnej, od południowego Ontario i Nowej Anglii po Florydę i Teksas. Rozpoznawalne po charakterystycznych trójklapowych liściach, które mogą przybierać trzy różne formy na tej samej gałęzi (całobrzegie, w kształcie rękawicy z jednym kciukiem oraz trójdzielne), a także po silnie aromatycznej korze i korzeniach. Wiosną drzewo wytwarza małe żółto-zielone kwiaty, a jesienią liście przebarwiają się na jaskrawy pomarańcz, czerwień i fiolet. Gatunek ten jest poważnie zagrożony śmiertelną chorobą grzybową „laurel wilt” (wywoływaną przez Raffaelea lauricola), roznoszoną przez zawleczonego azjatyckiego chrząszcza Xyleborus glabratus.

Cząber ogrodowy

Satureja hortensis

Cząber ogrodowy (Satureja hortensis) to jednoroczna, silnie aromatyczna roślina przyprawowa z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), pochodząca z regionu Morza Śródziemnego. Jest to roślina o rozgałęzionej, owłosionej łodydze, dorastająca do 30–45 cm wysokości, o wąskich, lancetowatych liściach i drobnych, białych lub jasnofioletowych, rurkowatych kwiatach pojawiających się latem. Jej liście wydzielają ostry, korzenny zapach przypominający pieprz i tymianek, dlatego jest cenioną przyprawą do dań z roślin strączkowych i mięs.

Cząber górski

Satureja montana

Cząber górski (Satureja montana) to wieloletnia, aromatyczna krzewinka z rodziny jasnotowatych, pochodząca z górzystych regionów basenu Morza Śródziemnego. Charakteryzuje się niskim, zwartym pokrojem, tworząc zdrewniałe u podstawy kępy z wąskimi, skórzastymi i bardzo aromatycznymi liśćmi. Latem pojawiają się na niej drobne białe, liliowe lub niebieskawe kwiaty. Jest szeroko uprawiany jako zioło kulinarne i lecznicze, cenione za swój pikantny smak przypominający tymianek i majeranek.

Skalnica

Saxifraga

skalnica rozłogowa

Saxifraga stolonifera

Saxifraga stolonifera, powszechnie znana jako truskawkowa begonia, to urocza bylina rozrastająca się za pomocą długich, smukłych czerwonych rozłogów, podobnych do wąsów truskawki. Posiada okrągłe, owłosione, ciemnozielone liście z wyraźnymi srebrnymi nerwami i kasztanowymi spodami. Wiosną tworzy zwiewne wiechy delikatnych białych kwiatów. Mimo swoich popularnych nazw nie jest ani begonią, ani bodziszkiem, lecz przedstawicielem rodziny skalnicowatych.

Wdowiec smutny

Scabiosa atropurpurea

Scabiosa atropurpurea, popularnie znana jako wdowiec smutny, to urokliwa roślina zielna wytwarzająca kuliste kwiaty z wyraźnymi pręcikami przypominającymi poduszkę igielną. Jej kwiaty są bogate w nektar, co czyni ją ulubienicą ogrodów zapylaczowych, przyciągającą motyle i pszczoły. Roślina tworzy długie, smukłe łodygi, idealne do układania bukietów ciętych kwiatów, oraz bardzo charakterystyczne, klapowane liście odziomkowe.

Driakiew gołębia

Scabiosa columbaria

Driakiew gołębia (Scabiosa columbaria) to delikatna, wieloletnia dzika bylina z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae), pochodząca z Europy, Azji Zachodniej i Afryki Północnej. Tworzy drobno pierzaste liście i od czerwca do października wytwarza delikatne, poduszkowate kwiatostany w kolorach fioletowym, niebiesko-fioletowym lub różowym. Rośnie dobrze na wapiennych, przepuszczalnych glebach i jest cennym źródłem nektaru dla pszczół, motyli i bzygowatych. Jako roślina wytrzymała i tolerancyjna na suszę, doskonale nadaje się do ogrodów naturalistycznych, skalniaków, rabat żwirowych i łąk kwietnych.

Krasnokwiat katarzyny

Scadoxus

Scadoxus to niewielki rodzaj wieloletnich roślin cebulowych pochodzących z tropikalnej i południowej Afryki, znanych z efektownych kwiatostanów w kształcie kuli, składających się z setek małych czerwonych kwiatów z pręcikami o żółtych końcówkach, przypominających wybuch fajerwerków lub pędzel zanurzony w szkarłatnej farbie. Podłużne liście wyrastają w formie rozety z podziemnej cebuli, a u wielu gatunków kwiaty pojawiają się na nagiej łodydze przed wyłonieniem się ulistnienia. Roślina przechodzi w stan spoczynku, cofając się do cebuli w porze suchej, i wypuszcza nowe liście oraz kwiaty w kolejnym roku.

Krasnokwiat wielokwiatowy

Scadoxus multiflorus

Krasnokwiat wielokwiatowy (Scadoxus multiflorus) to spektakularna roślina cebulowa pochodząca z Afryki Subsaharyjskiej, słynąca z kulistych kwiatostanów o intensywnie szkarłatnej barwie, składających się z nawet 200 pojedynczych kwiatów. Wyrasta z kłączowatej cebuli i wytwarza szerokie, dekoracyjne liście. Zimą przechodzi w stan spoczynku, by wiosną i latem ponownie zakwitnąć efektownymi baldachami o średnicy do 20 cm.

Scewola

Scaevola

Scewola (Scaevola) to rodzaj roślin z rodziny dobreniowatych, pochodzący z suchych i półpustynnych regionów Australii. Najczęściej uprawianym gatunkiem jest scewola wachlarzowata (Scaevola aemula) – roślina o płożącym lub kępiastym pokroju, popularna w wiszących koszach i pojemnikach, ceniona za charakterystyczne, wachlarzowate kwiaty w kolorze niebieskim lub fioletowym, których płatki są ułożone po jednej stronie.

Kwiat Wachlarzowy

Scaevola aemula

Scaevola aemula, powszechnie znana jako Kwiat Wachlarzowy lub Wróżkowy Kwiat Wachlarzowy, to radosna australijska wieloletnia roślina rodzima, ceniona za wyjątkowe kwiaty w kształcie wachlarza. Kwiaty ułożone są w charakterystyczną formację półwachlarza — osobliwa cecha, która dała roślinie jej potoczną nazwę. Kwitnąc obficie od wiosny do lata, wytwarza masy małych fioletowych, niebieskich lub białych kwiatów, co czyni ją ulubienicą pojemników, koszyków wiszących i obwódek ogrodowych. Roślina rodzima dla przybrzeżnych regionów Nowej Południowej Walii i Wiktorii, doskonale rośnie w pełnym słońcu i przepuszczalnych glebach, wykazując niezwykłą tolerancję na suszę, upały i morską bryzę solną.

Jarząb szwedzki

Scandosorbus intermedia

Scandosorbus intermedia, powszechnie znany jako jarząb szwedzki, to średniej wielkości drzewo liściaste rodzime dla południowej Skandynawii, krajów bałtyckich oraz części Wielkiej Brytanii. Jest szeroko ceniony jako drzewo przydrożne w miastach ze względu na wyjątkową tolerancję na zanieczyszczenia, wiatr i nadmorskie warunki. Wiosną wytwarza grona białych kwiatów, po których jesienią pojawiają się ozdobne pomarańczowo-czerwone jagody przyciągające ptaki.

Kanna

Sceletium tortuosum

Kanna (Sceletium tortuosum) to płożący sukulent o mięsistych liściach, pochodzący z półpustynnych, kwarcowych regionów Południowej Afryki. Nazwa (od greckiego „skeletos”, czyli szkielet) pochodzi od wysuszonych liści, które pozostając na łodydze, tworzą szkieletowy, siatkowaty wzór. Drobne, białe, jasnożółte lub różowe kwiaty o średnicy 20-30 mm kwitną wiosną. Kanna jest znana w wielowiekowej tradycji ludów Khoisan i San jako roślina poprawiająca nastrój i uspokajająca, spożywana przez żucie lub fermentację („kougoed”).