Kompletny przewodnik po roślinach

emilia jastrzębcowata

Emilia fosbergii

Emilia jastrzębcowata to jednoroczna roślina zielna o wzniesionym pokroju, pochodząca z tropikalnych i subtropikalnych regionów Ameryki, która obecnie rozprzestrzeniła się jako roślina ruderalna na kilku kontynentach. Dorasta do około 1 metra wysokości, posiada cylindryczną łodygę i naprzemianległe, ząbkowane liście, które zmieniają kształt od jajowatych u nasady po lancetowate na szczycie. Jej rurkowate kwiaty w odcieniach czerwieni, różu lub fioletu zebrane są w małe koszyczki przypominające pędzel, pojawiając się praktycznie przez cały rok. Często spotykana jest dziko rosnąca na poboczach dróg, nieużytkach, w ogrodach i na obszarach uprawnych.

Emilia sonchifolia

Emilia sonchifolia

Emilia sonchifolia to jednoroczna roślina zielna z rodziny astrowatych (Asteraceae), pochodząca z tropikalnej Azji, a obecnie naturalizowana w prawie całej Brazylii, zwłaszcza na nizinach przybrzeżnych Północy, Północnego Wschodu i Południowego Wschodu. Rośnie prosto, ma cylindryczną, delikatną i słabo rozgałęzioną łodygę, osiągając od 30 do 70 cm wysokości. Liście odziomkowe tworzą rozetę, natomiast liście łodygowe ułożone są spiralnie; rurkowate kwiaty, o barwie od liliowej do różowej, zebrane są w małe, szczytowe koszyczki, które przypominają pędzel – stąd popularne nazwy „pędzel studenta” i „kwiat-pędzel”. Jest to roślina spontaniczna i odporna, spotykana na poboczach dróg, nieużytkach, w ogrodach i na terenach uprawnych, gdzie zachowuje się jak pospolity chwast.

Encefalartos

Encephalartos

Encyclia fragrans

Encyclia fragrans

Encyclia fragrans (syn. Prosthechea fragrans) to sympodialny storczyk epifityczny pochodzący z lasów tropikalnych i mglistych Meksyku, Ameryki Środkowej, Karaibów (Jamajka, Portoryko) oraz północnej części Ameryki Południowej (Brazylia, Ekwador, Kostaryka). Tworzy zwarte, owalne pseudobulwy, z których każda wyrasta z pojedynczego, skórzastego i wzniesionego liścia. Wytwarza pędy z pachnącymi kwiatami o barwie od zielonkawobiałej do kremowej, z białą warżką ozdobioną fioletowymi prążkami. Kwiaty wydzielają słodki aromat przypominający miód i wanilię, który jest najbardziej intensywny wieczorem.

Englerowa Fałszywa Taro

Englerarum hypnosum

Englerarum hypnosum to rzadki, monotopowy tropikalny aroid pochodzący z wapiennych lasów krasowych południowo-zachodnich Chin, Laosu i Tajlandii. Dawniej klasyfikowany w rodzaju Alocasia, został wyodrębniony do własnego rodzaju Englerarum na podstawie molekularnych badań filogenetycznych. Rośnie jako litofił na wilgotnych wapiennych półkach skalnych na wysokości 800–1000 m n.p.m., tworząc kolonie poprzez rozrastanie się kłączy. Jego duże, ciemnozielone liście ze srebrzystoszarym wzorem czynią go wyjątkowo ozdobną rośliną pokojową.

Bananowiec abisyński

Ensete ventricosum

Bananowiec abisyński (Ensete ventricosum) to imponująca roślina tropikalna z rodziny bananowatych (Musaceae), pochodząca z górzystych regionów Afryki Wschodniej i Etiopii. Posiada gigantyczne liście o długości do 6 metrów z wyraźnym czerwonawym nerwem głównym. Jest uprawiana od ponad 10 000 lat jako podstawowy pokarm dla około 20 milionów Etiopczyków. Choć przypomina bananowca, jej owoce są niejadalne — to nibyłodyga, korzeń i kwiatostan dostarczają bogatej w skrobię sfermentowanej żywności zwanej kocho.

Enterolobium contortisiliquum

Enterolobium contortisiliquum

Tamboril to drzewo rodzime dla brazylijskiego Lasu Atlantyckiego i Cerrado, należące do rodziny bobowatych (Fabaceae). Może osiągać od 20 do 35 metrów wysokości, a jego pień dorasta do 1,6 m średnicy. Słynie z szerokiej korony w kształcie parasola oraz zdrewniałych, zakrzywionych i pustych owoców, które przypominają ludzkie lub małpie ucho (stąd nazwa „ucho małpy”). Jest to szybkorosnący, liściasty gatunek pionierski, który wytwarza małe, białe, kuliste kwiaty między zimą a latem. Jest szeroko wykorzystywany w reforestacji, zadrzewianiu miast oraz w architekturze krajobrazu na dużych obszarach.

Dzwonkówka jedwabista

Entoloma sericeum

Entoloma sericeum, w języku polskim znana jako dzwonkówka jedwabista, to niewielki gatunek grzyba występujący głównie na trawnikach, pastwiskach i w ogrodach. Jego kapelusz ma barwę ciemnobrązową lub szarobrązową, posiada jedwabisty połysk i jest higrofaniczny, co oznacza, że zmienia kolor pod wpływem wilgoci. Blaszki są początkowo szarobiałe, a wraz z dojrzewaniem zarodników przybierają różowy odcień. Należy pamiętać, że choć nie jest to grzyb śmiertelnie trujący, może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dlatego nie nadaje się do spożycia.

Wallaba

Eperua falcata

Eperua falcata to drzewo z lasów deszczowych należące do rodziny bobowatych (Fabaceae), pochodzące z północnej części Ameryki Południowej, głównie z Gujany (Gujana Francuska, Surinam, Gujana) oraz północnej Brazylii (Amapá). Dorasta do 35 metrów wysokości, posiada szarobrązową korę oraz pierzasto złożone liście składające się z 2-4 par jajowatych listków o długości ok. 18 cm. Jego dzwonkowate kwiaty o czerwonych płatkach, zwisające w długich kwiatostanach, są wyjątkowo dekoracyjne, a dojrzewające, różowofioletowe strąki w kształcie szabli po otwarciu potrafią wystrzelić nasiona na odległość do 30 metrów. Drzewo to często tworzy czyste drzewostany na białych piaskach kwarcowych, w lasach nadrzecznych i bagiennych, aż do wysokości 700 m n.p.m. Czerwonobrązowa twardziel drewna jest niezwykle trwała i dzięki naturalnej odporności na grzyby wykorzystywana jest do budowy pali, gontów oraz słupów telegraficznych.

Orchidea Krucyfiksowa

Epidendrum

Epidendrum to jeden z największych rodzajów storczyków, obejmujący około 1500 gatunków pochodzących z neotropikalnych regionów Ameryki Środkowej i Południowej. Powszechnie nazywany orchideą krucyfiksową (zwłaszcza gatunek E. radicans), tworzy grona drobnych, gwiazdkowatych kwiatów w żywych odcieniach czerwieni, pomarańczu, żółci, różu i bieli. Jest wyjątkowo odporny i łatwy w uprawie, co czyni go idealnym wyborem dla początkujących miłośników storczyków.

Epidendrum rzęskowate

Epidendrum ciliare

Epidendrum ciliare, powszechnie znane jako epidendrum rzęskowate, to zachwycający storczyk epifityczny pochodzący z Meksyku, Ameryki Środkowej, Karaibów i północnej części Ameryki Południowej. Rośnie na drzewach i wychodniach skalnych w wilgotnych lasach na wysokościach 500–1000 metrów n.p.m. Roślina wytwarza wydłużone, cylindryczne pseudobulwy o długości 10–20 cm, zwieńczone 1–2 błyszczącymi, podłużnymi liśćmi. Jej gwieździste kwiaty słyną z drobno postrzępionej białej warżki oraz eleganckich, zielonkawo-żółtych działek kielicha i płatków, kwitnąc zazwyczaj zimą. Gatunek ten, uprawiany od dawna, jest ulubieńcem entuzjastów storczyków ze względu na efektowne, pachnące kwiaty i stosunkowo łatwą pielęgnację.

Epidendrum lśniące

Epidendrum fulgens

Epidendrum fulgens to storczyk naziemny pochodzący z formacji roślinnej restinga (nadmorskie zarośla) w południowej i południowo-wschodniej Brazylii, od Rio de Janeiro po Rio Grande do Sul. Tworzy solidne kępy wydłużonych pseudobulw w kształcie trzciny i wytwarza wzniesione kłosy kwiatowe z dziesiątkami jaskrawych, pomarańczowo-żółtych kwiatów z czerwonymi plamkami na warżce. Jest bardzo odporny na pełne słońce, silny wiatr i bryzę morską.

Epidendrum jamiesonis

Epidendrum jamiesonis

Epidendrum jamiesonis to duży storczyk o pędach typu trzcinowego (reed-stem), naziemny lub epifityczny, pochodzący z chłodnych lasów mglistych Kolumbii i Ekwadoru, gdzie rośnie na drzewach i zboczach na wysokości od 1700 do 3500 metrów n.p.m. Jego solidne, wzniesione pędy noszą wiecznie zielone liście i kończą się efektownymi kwiatostanami szczytowymi z licznymi małymi kwiatami w kształcie gwiazdy o średnicy około 2,5 cm. W przeciwieństwie do wielu storczyków o jednej porze kwitnienia, może kwitnąć niemal o każdej porze roku, jeśli otrzyma stałą wilgotność i intensywne światło. Opisany przez Reichenbacha w 1856 roku i dedykowany szkockiemu botanikowi Williamowi Jamiesonowi, który prowadził szeroko zakrojone badania w Ekwadorze, obecnie uważany jest za gatunek narażony w stanie dzikim z powodu utraty siedlisk.

Epidendrum nocne

Epidendrum nocturnum

Epidendrum nocturnum, powszechnie znany jako epidendrum nocne, to storczyk epifityczny pochodzący z Florydy, Bahamów, Indii Zachodnich oraz Ameryki Środkowej aż po północną Brazylię i Gujanę. Roślina wytwarza wysokie, ulistnione pędy przypominające trzcinę, osiągające do metra wysokości, zwieńczone gronami zielonych lub żółtobrązowych kwiatów z szeroką białą warżką. Kwiaty otwierają się z subtelnym zapachem w ciągu dnia, ale po zmroku uwalniają silną, słodką woń – często porównywaną do eukaliptusa lub anyżu – dzięki czemu gatunek ten zyskał swoją nazwę.

Epidendrum trzcinowy

Epidendrum radicans

Epidendrum radicans, powszechnie znany jako epidendrum trzcinowy lub orchidea krzyżowa, to naziemna orchidea pochodząca z Meksyku i Ameryki Środkowej. Wytwarza żywe grona czerwonych, pomarańczowych i żółtych kwiatów na szczycie wysokich, trzcinopodobnych łodyg, tworzących kształt krzyża – stąd pochodzi nazwa „orchidea krzyżowa". Jest jedną z najbardziej przystosowawczych i przyjaznych dla początkujących orchidei dostępnych na rynku.

Orchidea Krucyfiks

Epidendrum secundum

Epidendrum secundum, powszechnie znana jako Orchidea Krucyfiks, to naziemna i litofityczna orchidea pochodząca z regionów andyjskich i Brazylii. Jej małe, żywo ubarwione kwiaty kwitną w gęstych skupiskach na szczycie wyprostowanych łodyg, w kolorach od różu i czerwieni po pomarańcz, żółć i biel. Jest jedną z najbardziej odpornych i przystosowalnych orchidei w obrębie rodzaju, zdolną do kwitnienia niemal przez cały rok w odpowiednich warunkach.

Wierzbówka (rodzaj)

Epilobium

Epilobium to rodzaj roślin kwiatowych z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae), występujący w strefach umiarkowanych i subalpejskich na całym świecie. Gatunki obejmują zarówno wysokie wierzbówki kolonizujące tereny po pożarach, jak i delikatne rośliny porastające brzegi potoków, wytwarzające charakterystyczne różowe do fioletowych kwiaty latem i jesienią.

Wierzbownica gruczołowata

Epilobium ciliatum

Wierzbownica gruczołowata (Epilobium ciliatum) to szybko rosnąca bylina zielna z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae), pochodząca z Ameryki Północnej i wschodniej Azji, obecnie naturalizowana w całej Europie i innych regionach umiarkowanych. Tworzy wzniesione, często rozgałęzione łodygi pokryte drobnymi, szczeciniastymi włoskami, zakończone małymi, czteropłatkowymi kwiatami w kolorze od białego do bladoróżowego, z głęboko wciętymi płatkami i ciemnym unerwieniem. Kwitnąc od lata do jesieni, jest magnesem dla zapylaczy i łatwo kolonizuje naruszone gleby, pobocza dróg i wilgotne nieużytki.

Wierzbownica kosmata

Epilobium hirsutum

Wierzbownica kosmata to krzepka bylina o owłosionej łodydze, pochodząca z Europy, Afryki Północnej i umiarkowanej Azji. Dobrze czuje się na wilgotnych łąkach, brzegach rzek i w rowach, rozprzestrzeniając się za pomocą kłączy, tworząc gęste kępy o wysokości do 2 m. Od czerwca do września wytwarza jasnoróżowe, czteropłatkowe kwiaty z jasnym środkiem, chętnie odwiedzane przez bzygowate i inne zapylacze, po których pojawiają się długie strąki uwalniające lekkie nasiona roznoszone przez wiatr.

Wierzbownica drobnokwiatowa

Epilobium parviflorum

Epilobium parviflorum to mrozoodporna bylina pochodząca z Europy, Afryki Północnej i zachodniej Azji. Rośnie wzdłuż brzegów strumieni, na bagnach i innych wilgotnych, przekształconych terenach, tworząc kępy miękkich, omszonych łodyg zwieńczonych od lipca do sierpnia małymi, różowo-fioletowymi, czteropłatkowymi kwiatami. Obecnie znana jest przede wszystkim jako tradycyjne zioło lecznicze stosowane w europejskiej medycynie ludowej.

Wierzbownica czworoboczna

Epilobium tetragonum

Wierzbownica czworoboczna (Epilobium tetragonum) to wieloletnia, wzniesiona roślina zielna pochodząca z Europy i Azji Zachodniej. Jest łatwo rozpoznawalna dzięki nagiej łodydze z czterema wystającymi krawędziami ułożonymi w czworoboczny kształt. Osiąga od 30 do 130 cm wysokości i wytwarza małe, różowofioletowe kwiaty o ząbkowanych płatkach od lipca do września. Naturalnie występuje na wilgotnych polanach leśnych, w żywopłotach, rowach i na brzegach cieków wodnych, dobrze adaptując się do rabat ogrodowych i łąk kwietnych.

Kruszczyk

Epipactis

Epipactis to rodzaj obejmujący około 54 uznanych gatunków storczyków naziemnych, występujących w umiarkowanych i subtropikalnych regionach Europy, Azji, Afryki Północnej i Ameryki Północnej. W przeciwieństwie do tropikalnych storczyków epifitycznych spotykanych w większości kolekcji, gatunki Epipactis rosną bezpośrednio w ziemi z pełzających, mięsistych kłączy, wypuszczając co roku od wiosny do późnego lata jedną lub kilka ulistnionych łodyg. Preferują rozproszone światło widnych lasów, żywopłotów i zarośli, choć kilka gatunków – w tym północnoamerykański kruszczyk olbrzymi (Epipactis gigantea) – równie dobrze czuje się wzdłuż wilgotnych brzegów strumieni, źródeł i jezior. Cechą charakterystyczną tego rodzaju jest całkowita zależność od grzybów mikoryzowych w glebie: nasiona prawie nie posiadają zapasów energii i nie wykiełkują bez partnera grzybowego, a nawet dojrzałe rośliny polegają na tej podziemnej relacji w celu pobierania składników odżywczych. Kłosy kwiatowe niosą liczne małe, często zwisające kwiaty w odcieniach zieleni, bieli, fioletu i brudnego różu, otwierające się zazwyczaj od połowy lata do jesieni. Najbardziej znany gatunek, kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), okazał się niezwykle zdolny do adaptacji, naturalizując się daleko poza swoim rodzimym euroazjatyckim zasięgiem i pojawiając się obecnie jako pospolity, czasem wręcz ekspansywny kolonizator parków, ogrodów i miejskich chodników w Ameryce Północnej. Ze względu na zależność od grzybów, kruszczyki są uważane za specjalistyczne rośliny dzikich ogrodów i ogrodów leśnych, a nie za typowe rośliny doniczkowe.

Buławnik szerokolistny

Epipactis helleborine

Epipactis helleborine, powszechnie znany jako buławnik szerokolistny, to naziemny storczyk rodzimy dla Europy i Azji. Rośnie w środowiskach leśnych, polegając na grzybach mikoryzowych w procesie kiełkowania i przetrwania. Jego wysokie łodygi pokryte są szerokimi, żebrowanymi liśćmi oraz zwisającym gronem zielonkawo-purpurowych kwiatów kwitnących latem.

Epiphyllum

Epiphyllum

Epiphyllum (kaktus-orchidea) to rodzaj kaktusów epifitycznych pochodzących z lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej. W przeciwieństwie do kaktusów pustynnych, rośnie na gałęziach drzew w przefiltrowanym świetle, rozwijając długie, spłaszczone i zwisające pędy. Słynie ze swoich spektakularnych kwiatów — ogromnych, pachnących i często kwitnących nocą — które trwają tylko jeden lub dwa dni, tworząc niezapomniane, ulotne widowisko.

Kaktus zygzak

Epiphyllum anguliger

Kaktus zygzak to kaktus epifityczny pochodzący z lasów tropikalnych Meksyku, gdzie rośnie przytwierdzony do pni i gałęzi drzew. Jego spłaszczone, głęboko powcinane pędy przypominają kręgosłup ryby, a dojrzałe okazy wytwarzają duże, pachnące, kwitnące nocą białe kwiaty pod koniec lata lub jesienią.

Królowa Nocy

Epiphyllum oxypetalum

Epiphyllum oxypetalum to spektakularny epifityczny kaktus pochodzący z Ameryki Środkowej, słynący z zachwycających białych kwiatów nocnych, które mogą osiągać do 30 cm średnicy. Kwiaty otwierają się tylko na jedną noc, wydzielając słodki i intensywny zapach, by zwiędnąć o świcie. Jest to roślina szybko rosnąca, mogąca osiągnąć do 3 metrów wysokości, z spłaszczonymi łodygami pełniącymi funkcję liści (kladodia) o falistych brzegach. W odróżnieniu od innych kaktusów nie posiada kolców.

Kaktus storczykowy

Epiphyllum phyllanthus

Epiphyllum phyllanthus, znany powszechnie jako kaktus storczykowy, to epifityczna roślina z rodziny kaktusowatych (Cactaceae), pochodząca z lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej. W przeciwieństwie do kaktusów pustynnych, gatunek ten rośnie na drzewach w wilgotnym i zacienionym środowisku, wytwarzając duże, białe i pachnące kwiaty, które rozkwitają wyłącznie nocą.

Złoty Pothos / Diabelski Bluszcz (rodzaj)

Epipremnum

Epipremnum to rodzaj tropikalnych pnących aroidów z rodziny Araceae, pochodzących z Azji Południowo-Wschodniej i Pacyfiku. Obejmuje popularne gatunki roślin doniczkowych, takie jak E. pinnatum i E. aureum, cenione za bujne ulistnienie, intensywny wzrost oraz wyjątkową odporność na warunki panujące w pomieszczeniach, w tym na słabe oświetlenie.

Złoty Pothos

Epipremnum aureum

Epipremnum aureum, powszechnie znany jako Złoty Pothos lub Diabelski bluszcz, jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej odpornych roślin doniczkowych. Pochodzące z Polinezji Francuskiej, to wiecznie zielone pnącze zachwyca sercowatymi liśćmi z efektownym złocisto-żółtym wzorem. Znany ze swoich właściwości oczyszczających powietrze, dobrze rośnie w różnych warunkach świetlnych i jest doskonałym wyborem dla początkujących.

Epipremnum 'Glacier'

Epipremnum aureum 'Glacier'

Glacier to zwarty, pstry kultywar epipremnum złocistego (Epipremnum aureum). Jego liście są małe i dość okrągłe, o długości około 5-10 cm, nakrapiane bielą, kremem i srebrzystą szarością na oliwkowozielonym do ciemnozielonego tle. Biel stopniowo przechodzi w zieleń, bez wyraźnej granicy, co nadaje liściom oszroniony wygląd i lekki srebrzysty połysk. Nowe liście często rozwijają się prawie całkowicie białe. Łatwo go pomylić z 'N'Joy' i 'Pearls and Jade': 'N'Joy' ma większe liście z wyraźnie odgraniczonymi białymi plamami, a 'Pearls and Jade' ma mniejsze, węższe liście z zielonkawo-szarymi plamkami. 'Glacier' rośnie powoli i pozostaje gęsty i krzaczasty, idealny na półki, biurka i małe wiszące doniczki.

Epipremnum Manjula

Epipremnum aureum 'Manjula'

Epipremnum Manjula (Epipremnum aureum 'Manjula') to opatentowana odmiana epipremnum, znana z sercowatych liści z kremowymi, srebrnozielonymi i białymi marmurkowymi plamami oraz delikatnie falistymi brzegami. Szybko rosnące, łatwe w pielęgnacji pnącze, pięknie zwisa z wiszących koszy lub wspina się po paliku kokosowym, co czyni je jedną z najpopularniejszych pstrych roślin doniczkowych.

Epipremnum złociste 'Marble Queen'

Epipremnum aureum 'Marble Queen'

Epipremnum złociste 'Marble Queen' (Epipremnum aureum 'Marble Queen') to popularna odmiana o pstrych liściach, ceniona za kremowo-białe, marmurkowe liście w kształcie serca. To pnącze pochodzące z regionów tropikalnych jest powszechnie uprawiane w pomieszczeniach w wiszących koszach lub prowadzone na palikach kokosowych, cenione za łatwość w pielęgnacji i efektowny wzór na liściach.

Epipremnum złociste 'N'Joy'

Epipremnum aureum 'N'Joy'

Epipremnum złociste 'N'Joy' (Epipremnum aureum 'N'Joy') to kompaktowa odmiana klasycznego epipremnum, ceniona za mniejsze, zaokrąglone liście ozdobione wyraźną, biało-zieloną wariegacją. W przeciwieństwie do niektórych innych odmian pstrych, 'N'Joy' dość stabilnie utrzymuje swój wzór nawet przy przeciętnym oświetleniu, choć jasne światło rozproszone pozwala uzyskać najbielsze wybarwienie. Rośnie w tempie wolnym do umiarkowanego, dzięki czemu idealnie nadaje się do wiszących makram, na półki lub jako zwarta roślina nablatowa.

Epipremnum złociste 'Neon'

Epipremnum aureum 'Neon'

Epipremnum aureum 'Neon' to efektowna odmiana epipremnum złocistego, ceniona za jaskrawe, jednolicie limonkowe liście, które z czasem lub w słabszym świetle mogą nieco ciemnieć. Jest to szybko rosnące, niewymagające pnącze, które prezentuje się zjawiskowo zarówno zwisając z makramy, jak i wspinając się po paliku kokosowym.

Epipremnum 'Pearls and Jade'

Epipremnum aureum 'Pearls and Jade'

Pstry, kompaktowy kultywar epipremnum złocistego, ceniony za małe, sercowate liście marmurkowe w kolorach białym, szarozielonym i jadeitowo-zielonym, czasem z różowym odcieniem na młodych liściach. Jego wolniejszy i bardziej zwarty wzrost sprawia, że jest idealny na półki i do wiszących doniczek.

Roślina Smoczego Ogona

Epipremnum pinnatum

Epipremnum pinnatum to bujnie rosnący, wspinający się aroid pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej i Wysp Pacyfiku. Słynie z dramatycznego dymorfizmu liści: młodociane liście są małe i całobrzegie, podczas gdy dojrzałe stają się duże, błyszczące i głęboko pierzasto wcinane. Spokrewniony, lecz odrębny od E. aureum (złotego potosa), jest szybkorosnącą, łatwo adaptującą się rośliną doniczkową oraz wytrzymałą pnączem ogrodową w tropikalnych klimatach.