Kompletny przewodnik po roślinach

Liliowiec

Hemerocallis

Liliowiec (Hemerocallis) to wieloletnia roślina zielna pochodząca z Azji, ceniona za żywe, trąbkowate kwiaty — każdy z nich kwitnie zaledwie jeden dzień. Przy ponad 80 000 zarejestrowanych odmianach obejmujących barwy żółte, pomarańczowe, czerwone, różowe, fioletowe i białe, liliowce kwitną od późnej wiosny do jesieni i należą do najbardziej odpornych i wszechstronnych bylin ogrodowych na świecie.

Liliowiec rdzawy

Hemerocallis fulva

Hemerocallis fulva, powszechnie znany jako liliowiec rdzawy, to energiczna i wytrzymała bylina. Charakteryzuje się łukowatymi, mieczowatymi zielonymi liśćmi oraz dużymi, trąbkowatymi pomarańczowymi kwiatami, które zazwyczaj kwitną tylko przez jeden dzień. Pomimo krótkiego życia pojedynczych kwiatów, roślina wytwarza liczne pąki na wysokich łodygach, zapewniając długi okres kwitnienia przez całe lato. Skutecznie rozprzestrzenia się za pomocą podziemnych kłączy, co czyni go doskonałym wyborem do kontroli erozji i jako roślina okrywowa.

Liliowiec cytrynowy

Hemerocallis lilioasphodelus

Liliowiec cytrynowy (Hemerocallis lilioasphodelus) to wytrzymała, zielna bylina pochodząca z południowo-wschodniej Europy i wschodniej Azji. Wytwarza pachnące, trąbkowate żółte kwiaty, które trwają zaledwie jeden dzień – stąd nazwa „liliowiec". Jest wyjątkowo odporny i adaptacyjny, dobrze rośnie w szerokim zakresie gleb i klimatów, co czyni go popularnym wyborem do rabat i grządek ogrodowych.

Roślina Wafflowa

Hemigraphis alternata

Hemigraphis alternata to okazała tropikalna roślina okrywowa pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej, ceniona za wyjątkowo ustrukturyzowane, przypominające wafle liście o metaliczno-szarozielonych wierzchach i intensywnie fioletowych spodach. Jako przedstawiciel rodziny Acanthaceae, znalazła się wśród najwyżej ocenianych przez NASA roślin oczyszczających powietrze – skutecznie filtruje lotne związki organiczne, takie jak benzen i toluen, z powietrza w pomieszczeniach. Choć wytwarza drobne, białe, dzwonkowate kwiaty, uprawiana jest przede wszystkim ze względu na swoje efektowne ulistnienie.

Język smoka

Hemigraphis repanda

Język smoka (Hemigraphis repanda, obecnie klasyfikowany jako Strobilanthes sinuata) to mała bylina z rodziny akantowatych (Acanthaceae), pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej, głównie z Półwyspu Malajskiego. Tworzy niskie, płożące kępy o wysokości około 15-30 cm, z wąskimi, ząbkowanymi liśćmi, które są zielone do purpurowych na wierzchu i głęboko bordowe od spodu. Wiosną i latem wytwarza małe białe kwiaty, które wyróżniają się na tle ciemnego ulistnienia. Jest uprawiana w doniczkach, jako roślina okrywowa na zacienionych rabatach oraz w terrariach i paludariach. Nie należy jej mylić z hemigrafisem zmiennym (Hemigraphis alternata), który ma szerokie, pomarszczone liście.

Paproć sercowata

Hemionitis arifolia

Hemionitis arifolia, znana jako paproć sercowata lub nagółka jarzębolistna, to niewielka paproć z rodziny Pteridaceae, pochodząca z wilgotnych lasów Azji Południowej i Południowo-Wschodniej (od Indii po Chiny, Kambodżę i Tajwan). Roślina osiąga zaledwie 15-25 cm wysokości i wytwarza dwa rodzaje liści osadzonych na ciemnych, niemal czarnych ogonkach: krótsze, skórzaste liście płonne w kształcie serca oraz dłuższe, strzałkowate liście zarodnionośne wznoszące się ponad kępą. Rośnie powoli i najlepiej czuje się w warunkach zbliżonych do terrarium.

Szeflera drzewiasta

Heptapleurum

Heptapleurum, powszechnie znane jako szeflera drzewiasta, to rodzaj tropikalnych roślin wiecznie zielonych z rodziny araliowatych (Araliaceae), pochodzących z tropikalnych i subtropikalnych rejonów Azji. Jej dłoniaste, złożone liście, ułożone w kształt koła lub parasola, nadają jej egzotyczny i elegancki wygląd. Jest szeroko uprawiana jako roślina doniczkowa oraz ogrodowa w cieplejszych klimatach, będąc jedną z najpopularniejszych roślin ozdobnych na świecie.

Drzewo Parasolowe

Heptapleurum actinophyllum

Drzewo Parasolowe (Heptapleurum actinophyllum), znane również pod synonimem Schefflera actinophylla, to okazałe tropikalne drzewo pochodzące z Australii i Nowej Gwinei. Jego duże, błyszczące, dłoniaste liście rozchodzą się promieniście od centralnych łodyg niczym szprychy parasola, co czyni je jednym z najbardziej rozpoznawalnych drzew uprawianych zarówno w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz. Na wolnym powietrzu może osiągać do 12 metrów wysokości, natomiast w domu utrzymuje się na zarządzalnej wysokości 2–3 metrów. Dojrzałe rośliny wytwarzają efektowne czerwono-różowe kwiatostany w kształcie kolców latem i jesienią.

Barszcz zwyczajny

Heracleum

Barszcz (Heracleum) to rodzaj imponujących roślin zielnych z rodziny selerowatych (Apiaceae), pochodzących z umiarkowanych regionów Europy, Azji i Ameryki Północnej. Do najbardziej znanych gatunków należą Heracleum sphondylium (barszcz zwyczajny) i Heracleum mantegazzianum (barszcz Sosnowskiego). Rośliny te wytwarzają latem duże, białe lub kremowe baldachy, osiągając do 2,5 metra wysokości. Sok rośliny zawiera furanokumaryny, związki fotouczulające, które w kontakcie ze skórą wystawioną na działanie światła słonecznego mogą powodować poważne oparzenia, pęcherze i trwałe przebarwienia. Pomimo potencjalnego zagrożenia, barszcz ma tradycyjne zastosowania lecznicze i kulinarne w różnych kulturach europejskich i azjatyckich, będąc również ważnym źródłem nektaru dla zapylaczy.

Barszcz zwyczajny

Heracleum sphondylium

Heracleum sphondylium, znany jako barszcz zwyczajny, to wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych (Apiaceae), rodzima dla Europy i Azji Zachodniej. Rośnie bujnie na łąkach, obrzeżach lasów i przydrożach, osiągając do 2 metrów wysokości. Latem wytwarza duże baldachy białych kwiatów, które przyciągają liczne zapylacze. Jego sok zawiera związki fototoksyczne, które mogą powodować podrażnienia skóry u osób wrażliwych.

Przepuklnik nagi

Herniaria glabra

Herniaria glabra, powszechnie znana jako przepuklnik nagi lub zielony dywan, to nisko rosnąca bylina zielna z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae), rodzima dla Europy i Azji Zachodniej. Tworzy gęstą matę o wysokości zaledwie 1–3 cm z drobnymi, owalnymi liśćmi i niepozornymi zielonymi kwiatami pojawiającymi się latem. Ulistnienie może przybierać brązowe lub czerwone zabarwienie zimą, co dodaje roślinie sezonowego uroku.

Hesperaloe olbrzymi

Hesperaloe funifera

Hesperaloe funifera, powszechnie znany jako hesperaloe olbrzymi, to okazała sukulenta pochodząca z Pustyni Chihuahuan w północnym Meksyku i południowym Teksasie. Tworzy efektowną rozetę długich, wąskich liści osiągającą do 180 cm wysokości, z której wyrastają spektakularne pędy kwiatostanowe sięgające 3–4,5 m, obsypane kremowobiałymi kwiatami wiosną i latem.

Hesperaloe czerwona

Hesperaloe parviflora

Hesperaloe parviflora, powszechnie znana jako hesperaloe czerwona, nie jest prawdziwą juką, lecz należy do rodziny agawowatych. Tworzy gęste kępy łukowato wygiętych, skórzastych, niebieskozielonych liści. W późnej wiośnie i latem wytwarza efektowne, wysokie kłosy z rurkowatymi, bogatymi w nektar kwiatami, które są wyjątkowo atrakcyjne dla kolibów. Roślina jest niezwykle wytrzymała, odporna na upał i po zaaklimatyzowaniu wymaga bardzo mało pielęgnacji.

jutrzenka wieczorna

Hesperis matronalis

Hesperis matronalis, znana jako jutrzenka wieczorna, to pachnący dwuletnik lub krótkowieczna bylina z rodziny Brassicaceae. Tworzy skupiska czaturopłatkowych kwiatów w kolorze białym, różowym lub fioletowym. Ceniona za słodki wieczorny zapach, w niektórych regionach Ameryki Północnej uznawana jest za gatunek inwazyjny ze względu na obfite samosiewy.

Cyprys Monterejski

Hesperocyparis macrocarpa

Hesperocyparis macrocarpa, powszechnie znany jako cyprys monterejski, to szybko rosnący wiecznie zielony iglastym, pochodzący z centralnego wybrzeża Kalifornii. Znany z dramatycznej, powiewnej sylwetki w naturze, kultywar 'Goldcrest' jest powszechnie uprawiany jako aromatyczna, pachnąca cytryną roślina doniczkowa lub balkonowa. Jego jasne, złocisto-zielone ulistnienie i zwarta, kolumnowa forma czynią go wyjątkowym wyborem jako roślina ozdobna.

Złoty aster

Heterotheca

Heterotheca to rodzaj obejmujący od 25 do 30 gatunków bylin i krzewinek pochodzących z Ameryki Północnej (od Kanady po Meksyk), należący do rodziny astrowatych (Asteraceae). Powszechnie znana jako „złoty aster” lub „ziele kamforowe” ze względu na kamforowy aromat wydzielany przez niektóre gatunki po rozgnieceniu liści. Przez większą część roku wytwarza jaskrawożółte kwiaty przypominające stokrotki oraz lancetowate liście pokryte szorstkimi włoskami. Jest to roślina pionierska, niezwykle odporna na suszę, typowa dla gleb ubogich, piaszczystych lub kamienistych.

Żurawka

Heuchera

Żurawka (Heuchera), znana powszechnie jako żurawka lub drżączka, to rodzaj ozdobnych bylin pochodzących z Ameryki Północnej. Ceniona za niezwykłą różnorodność kolorów liści — od ciemnego bordo i brązu po limonkową zieleń i srebro — wiosną i latem wytwarza delikatne pędy z drobnymi kwiatami w kształcie dzwonków. Niezwykle łatwo adaptująca się roślina, żurawka doskonale czuje się w ogrodach cienistych, na obwódkach i w donicach, będąc jedną z najbardziej wszechstronnych bylin do cienia w ogrodach i na tarasach.

Heuchera Amerykańska

Heuchera americana

Heuchera americana, powszechnie znana jako heuchera amerykańska, to wieloletnia roślina rodzima we wschodniej Ameryce Północnej, ceniona za ozdobne, głęboko klapowane liście ze srebrzystoszarym marmurkowym wzorem. Wytwarza delikatne, dzwonkowate kwiaty na cienkich łodygach późną wiosną i doskonale rośnie w zacienionych ogrodach.

Żurawka drobnokwiatowa

Heuchera micrantha

Żurawka drobnokwiatowa (Heuchera micrantha) to wieloletnia roślina zielna z rodziny skalnicowatych (Saxifragaceae), pochodząca ze skalistych zboczy i szczelin klifów zachodniej części Ameryki Północnej. Tworzy zwarte kępy dłoniastych liści z wyraźnym unerwieniem, o barwie od zielonej po brązowoczerwoną, co czyni ją wysoce dekoracyjną nawet poza okresem kwitnienia. Późną wiosną i wczesnym latem wytwarza cienkie, wzniesione pędy zwieńczone drobnymi, białymi lub kremowymi kwiatami zebranymi w luźne wiechy, które są chętnie odwiedzane przez zapylacze. Jest to roślina odporna, przystosowana do skalistych i dobrze zdrenowanych gleb, doskonale radząca sobie w półcieniu.

Żurawka kosmata

Heuchera villosa

Heuchera villosa, powszechnie znana jako żurawka kosmata, to kępiasta bylina leśna pochodząca z regionu Appalachów we wschodnich Stanach Zjednoczonych, od Nowego Jorku na południe po Georgię i na zachód po Missouri. Tworzy niskie kępy miękko owłosionych liści przypominających liście klonu i wypuszcza zwiewne kłosy drobnych, białych lub różowych kwiatów w kształcie dzwonków od połowy lata do jesieni. Ceniona za wyjątkową tolerancję na upał i wilgoć w porównaniu do innych żurawek, doskonale sprawdza się w zacienionych ogrodach skalnych, na obrzeżach lasów oraz w pojemnikach.

Żuraweczka

Heucherella

Żuraweczka to mieszaniec międzyrodzajowy powstały ze skrzyżowania żurawki (Heuchera) i tiarella (Tiarella). Roślina tworzy zwarte rozety o dekoracyjnych liściach w odcieniach zieleni, złota, pomarańczu, czerwieni i brązu – zależnie od odmiany. Jest szczególnie popularna w ogrodach cienistych, gdzie od późnej wiosny do połowy lata wytwarza puszyste, przypominające chmury kwiatostany w kolorze białym lub różowym. Ulistnienie jest częściowo zimozielone, co zapewnia strukturę ogrodu w łagodniejszym klimacie.

Kauczukowiec brazylijski

Hevea brasiliensis

Hevea brasiliensis, czyli kauczukowiec brazylijski, to drzewo pochodzące z lasów amazońskich (dorzecza Amazonki i Orinoko), gdzie wzdłuż cieków wodnych może osiągać do 40 metrów wysokości. Jest to niemal wyłączne źródło naturalnego kauczuku na świecie: nacięcie w jego korze uwalnia biały lateks, zbierany poprzez tzw. podbieranie od około 7. roku życia rośliny. Wprowadzony do Azji i Afryki na przełomie XIX i XX wieku, rozwija się tam z dala od swojego głównego zagrożenia – grzyba Microcyclus ulei, odpowiedzialnego za południowoamerykańską chorobę liści (SALB), która niegdyś zrujnowała brazylijskie plantacje. W uprawie domowej, ceniony za błyszczące, trójlistkowe, zielone liście, osiąga znacznie skromniejsze rozmiary. Jego lateks zawiera białka (heinę) uznawane za alergeny: kontakt z sokiem może powodować podrażnienia skóry, a u osób uczulonych na lateks nawet silniejsze reakcje.

Hibercja

Hibbertia

Hibbertia to rodzaj obejmujący około 400 gatunków z rodziny ukęślowatych (Dilleniaceae), z których niemal wszystkie pochodzą z Australii, a nieliczne z Nowej Gwinei, Nowej Kaledonii, Fidżi i Madagaskaru. W języku angielskim nazywane są „guinea flowers”, ponieważ ich kwiaty przypominają kolorem i kształtem dawną angielską złotą monetę gwineę. Większość to zimozielone krzewy, często niskie i płożące, a niektóre to pnącza, takie jak Hibbertia scandens, której pędy osiągają ponad 3 m długości. Kwiaty mają pięć płatków, zazwyczaj jaskrawożółtych, czasem pomarańczowych, i rozwijają się pojedynczo przez całą wiosnę i lato.

Ketmia konopiowata

Hibiscus cannabinus

Hibiskus szkarłatny

Hibiscus coccineus

Hibiscus coccineus, znany jako hibiskus szkarłatny lub hibiskus gwiazda Teksasu, to duża, liściasta bylina z rodziny ślazowatych, pochodząca z bagien i mokradeł południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych. Wytwarza efektowne, szkarłatnoczerwone, gwiaździste kwiaty o średnicy do 15 cm na liściach przypominających klon, od późnego lata do wczesnej jesieni, osiągając wysokość od 1,8 do 2,4 m. Rośnie najlepiej w stale wilgotnej do podmokłej glebie i w pełnym słońcu, idealny do brzegów stawów, ogrodów deszczowych i nasadzeń dla zapylaczy.

Mandrinette

Hibiscus genevei

Hibiscus genevei (pisany również H. genevii) to krzew z rodziny ślazowatych (Malvaceae), endemiczny dla wyspy Mauritius na Oceanie Indyjskim. Rośnie na wysokość 2-3 m, ma eliptyczne liście o długości 4-7 cm i pojedyncze kwiaty na długich szypułkach, z pięcioma rozłożystymi płatkami w kolorze białym do bladoróżowego i czerwonym środkiem, często o średnicy ponad 10 cm. Uważano go za wymarły przez około 150 lat, aż do ponownego odkrycia w 1968 roku. Obecnie jest to bardzo rzadka roślina uprawiana głównie w szkółkach konserwatorskich i ogrodach botanicznych.

Hibiskus bagienny

Hibiscus laevis

Hibiscus laevis to wytrzymała, wyprostowana, wieloletnia roślina zielna, pochodząca z brzegów mokradeł Ameryki Północnej, ceniona za trójklapowe liście w kształcie halabardy. Od lata do jesieni wytwarza duże, przypominające malwy kwiaty, od białych do różowych z bordowym gardłem, które otwierają się w dzień i zamykają w nocy.

Ketmia bagienna

Hibiscus moscheutos

Hibiscus moscheutos, powszechnie znany jako ketmia bagienna lub ketmia szkarłatnookowa, to mrozoodporna bylina rodzima dla wschodniej Ameryki Północnej. Wytwarza ogromne kwiaty przypominające talerz obiadowy — osiągające do 30 cm średnicy — w odcieniach bieli, różu, czerwieni i burgundu, często z charakterystycznym szkarłatnym oczkiem pośrodku. Pomimo tropikalnego wyglądu jest w pełni mrozoodporna do strefy 4 USDA: co roku zamiera do poziomu gruntu i odradza się na wiosnę.

Róża Konfederacka

Hibiscus mutabilis

Róża Konfederacka (Hibiscus mutabilis) to szybko rosnący liściasty krzew lub małe drzewo pochodzące z południowych Chin. Roślina słynie ze spektakularnych kwiatów, które rano otwierają się w kolorze białym lub jasnoróżowym, a do wieczora intensywnie ciemnieją do głębokiej karmazynowej czerwieni — wszystko w ciągu jednego dnia. Rośliny mogą osiągać wysokość do 4,5 metra i obficie kwitną od późnego lata przez całą jesień.

Hibiskus chiński

Hibiscus rosa-sinensis

Hibiscus rosa-sinensis, powszechnie znany jako hibiskus chiński lub hibiskus tropikalny, to kwitnący wiecznie zielony krzew z rodziny ślazowatych (Malvaceae), pochodzący z tropikalnej Azji. Przez cały rok produkuje duże, okazałe kwiaty w szerokiej gamie kolorów i jest szeroko uprawiany jako roślina ozdobna w ogrodach i pojemnikach na całym świecie.

Rozela

Hibiscus sabdariffa

Hibiscus sabdariffa, powszechnie znany jako rozela, to szybko rosnący jednoroczny lub krótkowieczny krzew wieloletni pochodzący z Afryki Zachodniej. Na całym świecie ceniony jest za intensywnie czerwone kielichy używane do przyrządzania herbaty hibiskusowej, dżemów i preparatów leczniczych. Roślina wydaje efektowne bladożółte kwiaty z głębokoczerwonym środkiem i w ciepłym klimacie dorasta do 3 metrów wysokości. Jej kielichy, liście, nasiona i korzenie są jadalne oraz cenione zarówno dekoracyjnie, jak i leczniczo.

Ketmia syryjska

Hibiscus syriacus

Ketmia syryjska (Hibiscus syriacus) to krzew liściasty zrzucający liście na zimę, pochodzący z Azji Wschodniej, ceniony za efektowne kwiaty w odcieniach bieli, różu, purpury, czerwieni i lawendy. Kwitnie od połowy lata do jesieni, kiedy większość innych krzewów już przekwitła. Jest narodowym kwiatem Korei Południowej, gdzie nazywany jest Mugunghwa i symbolizuje wytrwałość oraz wieczną miłość.

Jastrzębiec

Hieracium

Jastrzębiec (Hieracium) to duży, złożony taksonomicznie rodzaj roślin kwitnących z rodziny astrowatych (Asteraceae). Nazwa rodzaju pochodzi od starogreckiego słowa „hierax” (jastrząb), co wiąże się z dawną legendą, według której jastrzębie używały mlecznego soku tej rośliny do ostrzenia wzroku. Jastrzębce to byliny zielne tworzące przyziemne rozety owłosionych, często szczeciniastych liści, z których wyrastają wzniesione pędy kwiatostanowe zwieńczone koszyczkami małych, przypominających mniszka, żółtych lub pomarańczowych kwiatów. Rozmnażanie jest nietypowe: większość gatunków rozmnaża się apomiktycznie, wytwarzając genetycznie identyczne nasiona bez zapłodnienia, co skłoniło botaników do opisania od kilkuset do kilku tysięcy mikrogatunków. Podczas gdy niektóre gatunki jastrzębca są cenione jako niewymagające rośliny dziko rosnące w ogrodach naturalistycznych i nasadzeniach dla zapylaczy, wiele innych (takich jak jastrzębiec pomarańczowy i jastrzębiec łąkowy) to agresywne rośliny pionierskie, klasyfikowane jako uciążliwe chwasty inwazyjne w Ameryce Północnej, Nowej Zelandii i części Australii, gdzie wypierają rodzimą roślinność i trawy pastwiskowe.

Jastrzębiec baldaszkowy

Hieracium umbellatum

Jastrzębiec baldaszkowy to wieloletnia bylina z rodziny astrowatych (Asteraceae), rodzima dla umiarkowanych regionów półkuli północnej (Europy, Azji i Ameryki Północnej). Tworzy kępy z wąskimi, ząbkowanymi liśćmi i wytwarza kwiatostany w formie baldachogrona z licznymi żółtymi koszyczkami przypominającymi mniszka lekarskiego, kwitnącymi od lata do jesieni. Jest to roślina wytrzymała, typowa dla poboczy dróg, otwartych pól i gleb piaszczystych.

Kaktus małpi ogon

Hildewintera colademononis

Hildewintera colademononis, klasyfikowana również jako Cleistocactus colademononis, to epifityczny kaktus o zwisającym pokroju, pochodzący ze skalistych i wilgotnych zboczy prowincji Florida w departamencie Santa Cruz w Boliwii, gdzie rośnie zwisając z klifów na wysokościach do 1500 metrów. Jego cylindryczne pędy o średnicy od 3 do 7 cm mogą osiągać do 2,5 metra długości i są pokryte dziesiątkami białych, cienkich i miękkich cierni przypominających włosy, które przywodzą na myśl owłosiony ogon małpy – stąd jego popularna nazwa. Między wiosną a latem wytwarza żywoczerwone kwiaty o długości do 8 cm, które wyrastają niemal poziomo wzdłuż pędów. Jest to gatunek o stosunkowo szybkim wzroście, idealny do wiszących donic, który otrzymał prestiżową nagrodę Award of Garden Merit od Royal Horticultural Society.

Amaryllis / Hippeastrum (rodzaj)

Hippeastrum

Hippeastrum to rodzaj dużych, bulwiastych roślin wieloletnich z rodziny Amaryllidaceae, pochodzących z tropikalnych i subtropikalnych regionów Ameryki Południowej. Powszechnie – choć nieprecyzyjnie – nazywane amaryllis, rośliny te wytwarzają spektakularne kwiaty w kształcie trąbki w odcieniach czerwieni, różu, bieli, pomarańczu i łososia, kwitnąc zazwyczaj zimą i wiosną. Rodzaj obejmuje ponad 116 gatunków i setki mieszańcowych odmian uprawnych. Wszystkie części rośliny, zwłaszcza cebula, zawierają alkaloidy likorynowe, co czyni je toksycznymi dla zwierząt domowych i ludzi.