Complete plantengids

Papegaaikruikplant

Sarracenia psittacina

Sarracenia psittacina, de Papegaaikruikplant, is een fascinerende vleesetende plant die van nature voorkomt aan de Golfkust van het zuidoosten van de Verenigde Staten. De unieke kruiken lijken op een papegaaiensnavel en maken gebruik van een kreeftenvalmechanisme — prooi dwaalt naar binnen geleid door naar binnen wijzende haartjes en kan de weg terug niet meer vinden. Het is een van de kleinste Sarracenia-soorten en vereist gespecialiseerde verzorging, waaronder gedestilleerd water en zuur veengrond.

Paarse bekerplant

Sarracenia purpurea

Sarracenia purpurea, de paarse bekerplant, is een vleesetende vaste plant die inheems is in moerassen en voedselarme watergebieden in het oosten van Noord-Amerika. De rozet van holle, met water gevulde bekervormige bladeren vangt en verteert insecten als aanvulling op de arme grond waarin hij groeit. De bekers variëren van groen tot diep roodpaars, en de plant produceert elk voorjaar een enkele, knikkende roodpaarse bloem.

Rode trompetbekerplant

Sarracenia rubra

Sarracenia rubra is een polvormende, vleesetende vaste plant die van nature voorkomt in de zure, voedselarme moerassen en kwelhellingen van het zuidoosten van de Verenigde Staten, van de Florida Panhandle en Alabama via Georgia tot de kustvlakten van de Carolina's. De smalle, rechtopstaande bekers — meestal minder dan 65 cm hoog — lokken insecten met nectar en een zoete geur, om ze vervolgens te vangen met behulp van naar beneden wijzende haren en een gladde, wasachtige binnenwand. In het voorjaar vormt de plant opvallende kastanjebruine, parapluvormige bloemen met lange, hangende bloembladen, voordat de zomergroei van hogere bekers verschijnt. Omdat de plant is geëvolueerd in bodems die te arm zijn voor gewone planten, is hij voor stikstof en fosfor afhankelijk van gevangen insecten in plaats van meststoffen, en heeft hij een echte winterrust nodig om op de lange termijn te gedijen.

Sassafras

Sassafras albidum

Sassafras albidum is een bladverliezende boom die inheems is in het oosten van Noord-Amerika, van het zuiden van Ontario en New England tot Florida en Texas. Hij is herkenbaar aan zijn karakteristieke drielobbige bladeren, die drie verschillende vormen aan dezelfde tak kunnen hebben (gaaf, wantvormig met één lob, en drielobbig), evenals zijn sterk aromatische schors en wortels. In het voorjaar draagt de boom kleine geelgroene bloemen en in de herfst verkleurt het loof naar stralend oranje, rood en paars. De soort wordt ernstig bedreigd door de dodelijke schimmelziekte "laurel wilt" (veroorzaakt door Raffaelea lauricola), die wordt verspreid door de geïntroduceerde Aziatische ambrosia-kever Xyleborus glabratus.

Bonenkruid

Satureja

Satureja is het geslacht van bonenkruid, aromatische kruiden uit de muntfamilie, verwant aan tijm en rozemarijn. Ze zijn inheems in Zuid- en Zuidoost-Europa, Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Centraal-Azië. Het zijn lage kruiden of kleine struikjes van 15 tot 50 cm, met smalle bladeren van 1 tot 3 cm en een pittige, peperachtige smaak. In de zomer produceren ze kleine witte, roze of lila bloemen, die veel door bijen worden bezocht. De meest gekweekte soorten zijn het eenjarige tuinbonenkruid (S. hortensis), met een mildere smaak, en het vaste bergbonekkruid (S. montana), dat intenser van smaak is.

Eenjarig bonenkruid

Satureja hortensis

Eenjarig bonenkruid (Satureja hortensis) is een sterk geurend, eenjarig kruid uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), oorspronkelijk afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. De plant heeft vertakte, harige stengels en wordt 30–45 cm hoog, met smalle, lancetvormige bladeren en kleine witte of lichtpaarse buisvormige bloemen die in de zomer verschijnen. De bladeren verspreiden een scherp-kruidige geur die doet denken aan peper en tijm, waardoor het een geliefd kruid is voor peulvruchten en vleesgerechten.

Bonenkruid

Satureja montana

Winterbonenkruid (Satureja montana) is een aromatische, vaste halfheester uit de Lamiaceae-familie, afkomstig uit de bergachtige streken van het Middellandse Zeegebied. Het is een laagblijvende, compacte plant die houtachtige pollen vormt aan de basis met smalle, leerachtige, zeer aromatische bladeren en kleine witte, lila of blauwachtige bloemen die in de zomer verschijnen. Het wordt veel gekweekt als culinair en medicinaal kruid, gewaardeerd om zijn pittige smaak die doet denken aan tijm en marjolein.

Steenbreek

Saxifraga

kruipende steenbreek

Saxifraga stolonifera

Saxifraga stolonifera, in de volksmond bekend als aardbeibegonia, is een charmante vaste plant die zich verspreidt via lange, slanke rode uitlopers die lijken op aardbeiranken. De plant heeft ronde, behaarde, donkergroene bladeren met opvallende zilveren nerven en donkerrode onderzijden. In het voorjaar produceert zij luchtige pluimen van tere witte bloemen. Ondanks haar volksnamen is zij noch een begonia noch een geranium, maar een lid van de steenbreekfamilie.

Rouwbruid

Scabiosa atropurpurea

Scabiosa atropurpurea, algemeen bekend als Rouwbruid, is een charmante kruidachtige plant die bolvormige bloemen produceert met opvallende meeldraden die doen denken aan een speldenkussen. De bloemen zijn rijk aan nectar, wat de plant tot een favoriet maakt in pollinator tuinen om vlinders en bijen aan te trekken. De plant heeft lange, slanke stelen die ideaal zijn voor snijbloemenarrangementen, en zeer kenmerkend gelobd basisblad.

Duifkruid

Scabiosa columbaria

Het duifkruid (Scabiosa columbaria) is een sierlijke meerjarige wilde vaste plant uit de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae), inheems in Europa, West-Azië en Noord-Afrika. Het vormt fijn geveerde bladeren en draagt van juni tot oktober delicate, kussenachtige bloemhoofdjes in lila, blauwpaars of roze. Het gedijt op kalkrijke, goed doorlatende bodems en is een waardevolle nectarleverancier voor bijen, vlinders en zweefvliegen. Als robuuste, droogtetolerante plant is het uitstekend geschikt voor natuurtuinen, rotstuinen, grindbedden en wilde bloemenweiden.

Poederkwast

Scadoxus

Scadoxus is een klein geslacht van bolgewassen die oorspronkelijk uit tropisch en zuidelijk Afrika komen. Ze worden gewaardeerd om hun spectaculaire, bolvormige bloeiwijzen die bestaan uit honderden kleine rode bloempjes met opvallende meeldraden met gele punten, wat doet denken aan een vuurwerkexplosie of een in scharlakenrode verf gedoopte kwast. De riemvormige bladeren groeien in een los rozet vanuit een ondergrondse bol, en bij verschillende soorten verschijnen de bloemen op een kale stengel voordat het blad zich ontvouwt. De plant sterft af tot de bol tijdens een droge rustperiode en loopt het volgende jaar weer uit met verse bladeren en bloemen.

Bloedlelie

Scadoxus multiflorus

De Bloedlelie (Scadoxus multiflorus) is een spectaculaire bolplant afkomstig uit Sub-Sahara Afrika, beroemd om zijn bolvormige bloeiwijzen van intens scharlakenrood die tot wel 200 individuele bloemen kunnen bevatten en een diameter van 20 cm kunnen bereiken. De plant groeit uit een wortelstokachtige bol en produceert brede, decoratieve bladeren. Hij gaat in winterrust voordat hij in de lente en zomer een spectaculaire bloemenzee laat zien.

Waaierbloem

Scaevola

Scaevola is een geslacht uit de familie Goodeniaceae, oorspronkelijk afkomstig uit de droge en halfdroge gebieden van Australië. De meest gekweekte soort, Scaevola aemula, is een kruipende en hangende plant die veel wordt gebruikt in potten en hangmanden, bekend om zijn blauwe of paarse waaiervormige bloemen met bloemblaadjes aan slechts één zijde.

Waaierbloom

Scaevola aemula

Scaevola aemula, algemeen bekend als Waaierbloom of Elfenwaaierbloom, is een vrolijke Australische vaste plant die gewaardeerd wordt om zijn unieke waaiervormige bloemen. De bloemen zijn gerangschikt in een kenmerkende halve-waaierformatie — een bijzonder kenmerk dat de plant zijn naam heeft gegeven. Van het voorjaar tot in de zomer bloeit hij overvloedig met massa's kleine paarse, blauwe of witte bloemen, waardoor hij een favoriet is voor containers, hangmanden en tuinborders. Afkomstig uit de kustgebieden van New South Wales en Victoria gedijt hij goed in volle zon en goed doorlatende grond, en is hij opmerkelijk bestand tegen droogte, hitte en zoute zeewind.

Zweedse Meelbes

Scandosorbus intermedia

Scandosorbus intermedia, algemeen bekend als Zweedse Meelbes, is een middelgrote bladverliezende boom inheems in zuidelijk Scandinavië, de Baltische staten en delen van het Verenigd Koninkrijk. Hij wordt alom gewaardeerd als straatboom in stedelijke omgevingen vanwege zijn uitzonderlijke tolerantie voor luchtvervuiling, wind en kustblootstelling. In het voorjaar draagt hij trossen witte bloemen, gevolgd door sierlijke oranje-rode bessen in de herfst die vogels aantrekken.

Kanna

Sceletium tortuosum

Kanna (Sceletium tortuosum) is een kruipende vetplant met vlezige bladeren uit de halfwoestijngebieden van Zuid-Afrika met kwartsrijke bodems. De naam (afgeleid van het Griekse 'skeletos', wat skelet betekent) komt voort uit het feit dat de verdroogde bladeren aan de stengel blijven zitten en een skeletachtig, netvormig patroon vormen. De kleine witte, lichtgele of roze bloemen met een diameter van 20-30 mm bloeien in het voorjaar. Kanna staat in de eeuwenoude traditie van de Khoisan- en San-volkeren bekend als een stemmingsverbeterende, kalmerende plant die kauwend of gefermenteerd ('kougoed') werd geconsumeerd.

Schefflera

Schefflera

Schefflera is een geslacht van ongeveer 600 soorten groenblijvende struiken, bomen en klimplanten uit de Araliaceae-familie, zeer gewaardeerd als sterke kamerplant. De meest gekweekte soort, Schefflera arboricola (dwergschefflera), heeft glanzende, handvormig samengestelde bladeren die als de spaken van een paraplu zijn gerangschikt, wat de populaire naam verklaart. Oorspronkelijk afkomstig uit Taiwan en het eiland Hainan, is het een van de populairste onderhoudsvriendelijke bladplanten geworden vanwege de tolerantie voor grote variaties in licht en vochtigheid.

Queensland Parapluieboom

Schefflera actinophylla

Schefflera actinophylla, algemeen bekend als de Queensland Parapluieboom of Australische Parapluieboom, is een snelgroeiende tropische boom die van nature voorkomt in de regenwouden van Noord-Queensland (Australië), Nieuw-Guinea en Java. De grote, glanzende handvormige bladeren stralen vanuit een centraal punt uit als een paraplu, waardoor het een van de populairste sierplanten is voor zowel binnen- als buitentropische landschappen.

Dwergparasolboom

Schefflera arboricola

De Dwergparasolboom (Schefflera arboricola) is een veelzijdige, aantrekkelijke groenblijvende struik die van nature voorkomt in Taiwan en Hainan, China. Bekend om zijn glanzende, handvormig samengestelde bladeren met 7-9 blaadjes gerangschikt als een parasol, is deze veerkrachtige plant uitgegroeid tot een van de populairste kamerplanten ter wereld. Binnenshuis kan hij groeien als een kleine boom of struik en wordt gewaardeerd om zijn tolerantie voor wisselende lichtomstandigheden en zijn gemakkelijke verzorging.

Valse Aralia

Schefflera elegantissima

De valse aralia (Schefflera elegantissima, synoniemen Dizygotheca elegantissima en Plerandra elegantissima) is een opvallende groenblijvende struik uit de Araliaceae-familie, inheems in Nieuw-Caledonië in de Stille Oceaan. Ze wordt zeer gewaardeerd als kamerplant vanwege haar diep ingesneden, brons-koperkleurige jonge bladeren, die uitgroeien tot een glanzend donkergroen met een leerachtige textuur. Jonge planten hebben smalle, bijna kantachtige deelblaadjes die in een rozet als een parasol zijn gerangschikt, terwijl volwassen exemplaren bredere bladeren en een houtachtige stam ontwikkelen, waarbij ze binnenshuis een hoogte van 1,8-2,5 m kunnen bereiken. De valse aralia staat bekend als wat temperamentvoller dan andere Schefflera-soorten; ze reageert snel op tocht, plotselinge temperatuurschommelingen en inconsistente bewatering met bladval, waardoor ze vooral degenen beloont die een stabiele plek en een constante verzorgingsroutine bieden.

Roze peperboom

Schinus molle

De Schinus molle, in Nederland bekend als 'roze peperboom' of 'Peruaanse peperboom', is een majestueuze groenblijvende boom afkomstig uit de droge en semi-droge gebieden van Peru en de Zuid-Amerikaanse Andes. Hij kan een hoogte van 15 meter bereiken en ontwikkelt een brede, dichte en hangende kroon die hem een onmiskenbaar uiterlijk geeft, vergelijkbaar met een treurwilg. De bladeren zijn geveerd, zeer aromatisch bij aanraking, en bestaan uit talrijke lancetvormige, heldergroene blaadjes. In de lente en zomer produceert hij kleine witte of crèmekleurige bloemen, verzameld in hangende pluimen, gevolgd in de herfst door overvloedige trossen roze-rode bessen — de zogenaamde roze peperkorrels — die zeer decoratief zijn en als specerij worden gebruikt. Dankzij zijn buitengewone droogteresistentie en het vermogen zich aan te passen aan arme en stenige gronden, wordt hij veel gebruikt in mediterrane landschapsarchitectuur, als straatboom en in parken. Hij werd als heilig beschouwd door de pre-Columbiaanse Peruaanse bevolking, die hem gebruikte in religieuze rituelen en traditionele geneeskunde.

Braziliaanse Peperboom

Schinus terebinthifolius

De Braziliaanse peperboom (Schinus terebinthifolius) is een inheemse boom uit Brazilië die behoort tot de familie Anacardiaceae, verwant aan giftsumak en sumak. Hij is algemeen bekend om zijn trossen felrode aromatische bessen, commercieel bekend als roze peper, die wereldwijd worden gebruikt als gastronomisch kruid. Deze groenblijvende boom kan tot 10 meter hoog worden en wordt in warme klimaten als sierplant gekweekt, hoewel hij in delen van de Verenigde Staten als invasieve soort wordt beschouwd.

Schismatoglottis

Schismatoglottis calyptrata

Schismatoglottis calyptrata is een overblijvend, uitlopervormend kruid uit de Araceae-familie, inheems in Zuid-China, Zuidoost-Azië tot aan Vanuatu en de Stille Oceaan. De plant groeit in de ondergroei van vochtige tropische regenwouden, op rotsen en bosbodems, en bereikt een hoogte tussen 15 en 60 cm. De hartvormige tot pijlvormige bladeren worden tot 35 cm lang en vertonen soms een zilverachtige variegatie. De bloeiwijze bestaat uit een schutblad (spatha) dat aan de basis groen is en bij de bloei overgaat in een crème of bleekgeel-groene tint, die een kolf (spadix) met eenhuizige bloemen bedekt.

Lichtmos

Schistostega pennata

Schistostega pennata is een uniek en fascinerend mos uit de familie Schistostegaceae. Deze bryofyt is beroemd om zijn luminescerende eigenschap: bij weinig licht straalt het protonema een zachte goudgroene gloed uit. Dit komt doordat gespecialiseerde bolvormige cellen in het protonema fungeren als biologische lenzen die het zwakke licht concentreren op de chloroplasten. De plant is klein, met gametofyten van slechts 1,5 cm en tegenoverstaande bladeren met een eenvoudige structuur. Het is inheems in de gematigde streken van het noordelijk halfrond (Europa, Azië en Noord-Amerika).

Kamvaren (geslacht)

Schizaea

Schizaea is een geslacht van primitieve varens in de familie Schizaeaceae, gekenmerkt door grasachtige steriele frondes en opvallende kamvormige fertiele segmenten. Inheems in tropische en subtropische vochtige gebieden wereldwijd, worden ze zelden buiten gespecialiseerde collecties en kassen aangetroffen.

Guapuruvu

Schizolobium parahyba

De guapuruvu (Schizolobium parahyba) is een boom die inheems is in het Atlantisch Woud en behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae). Hij staat bekend om zijn extreem snelle groei en kan in slechts enkele jaren grote hoogten bereiken. De boom is bladverliezend; hij verliest zijn bladeren in de winter en bloeit uitbundig met felgele bloemen in het voorjaar, vlak voor of tijdens het verschijnen van de nieuwe bladeren.

Lidcactus

Schlumbergera

Schlumbergera is een epifytische cactus die oorspronkelijk uit de vochtige bossen van Zuidoost-Brazilië komt, waar hij op boomstammen en rotsen in de halfschaduw groeit. In tegenstelling tot woestijncactussen slaan de afgeplatte, gesegmenteerde stengels (cladodiën) wel wat water op, maar hebben ze vocht en indirect licht nodig om te gedijen. Wereldwijd gekweekt als kamerplant, produceert hij tijdens de herfst en winter opvallende buisvormige bloemen in tinten rood, roze, wit, oranje en paars.

Kerstcactus

Schlumbergera × buckleyi

Schlumbergera × buckleyi, de echte kerstcactus, is een hybride epifytische cactus die ontstaan is door de kruising van S. truncata en S. russelliana, van oorsprong afkomstig uit de wolkenbossen van Brazilië. In tegenstelling tot de meer gangbare Thanksgivingcactus (S. truncata) heeft hij gladde, afgeronde stengelleden en bloeit hij betrouwbaar eind december, waardoor hij behoort tot de meest geliefde winterbloeiende kamerplanten ter wereld. De buisvormige, hangende bloemen variëren van roze en rood tot wit en paars, en de plant kan bij goede verzorging tientallen jaren meegaan.

Kerstcactus

Schlumbergera buckleyi

De Kerstcactus (Schlumbergera buckleyi) is een tropische epifytische cactus die van nature voorkomt in de wolkenbossen van zuidoostelijk Brazilië. In tegenstelling tot woestijncactussen gedijt hij goed in vochtige omstandigheden met helder indirect licht, en produceert hij spectaculaire buisvormige bloemen in tinten roze, rood, wit, paars en koraal tijdens de winter. Het is een van de meest geliefde feestdagenplanten ter wereld, bekend om zijn bloei rond Kerstmis.

Kerstcactus

Schlumbergera russelliana

Schlumbergera russelliana, algemeen bekend als Kerstcactus, is een epifytische cactus afkomstig uit het Braziliaanse Atlantische Woud. Het is de vooroudersoort van de hybride tuinkerstcactussen en produceert buisvormige bloemen in tinten roze, rood en paars tijdens de winter. In de natuur groeit hij op bomen en rotsen in gefilterd licht en een matige luchtvochtigheid, typisch voor tropische regenwouden.

Thanksgivingcactus

Schlumbergera truncata

De Thanksgivingcactus is een epifytische succulente plant die van nature voorkomt in het vochtige Atlantische Woud van zuidoost-Brazilië, met name in de bergen van de staat Rio de Janeiro. De afgeplatte, hangende stengels produceren spectaculaire buisvormige bloemen in tinten roze, rood, wit, oranje en paars tijdens de herfst en winter. De plant wordt zeer gewaardeerd als sierplant vanwege haar schoonheid en gebruiksgemak.

Schwantesia

Schwantesia pillansii

Schwantesia pillansii is een compacte, dwergachtige succulent uit de ijskruidfamilie (Aizoaceae), afkomstig uit de dorre gebieden van Zuid-Afrika en Namibië. De plant vormt lage pollen van tegenoverstaande, bootvormige, vlezige bladeren die rechtopstaand tot spreidend groeien. Net als andere Schwantesia-soorten is het een wintergroeier die rust tijdens de hete zomermaanden.

Japanse parasolden

Sciadopitys verticillata

De Japanse parasolden (Sciadopitys verticillata) is de enige levende soort in de familie Sciadopityaceae - een waar "levend fossiel", aangezien zijn naaste verwanten alleen als fossielen bewaard zijn gebleven. De plant is endemisch in Japan en komt van nature voor in de bergachtige bossen van Shikoku, Kyushu en het Kii-schiereiland, meestal op hoogtes tussen 700 en 1400 meter op rotsachtige hellingen en in rivierkloven. Het meest kenmerkende kenmerk zijn de naaldachtige structuren (cladodiën) van 4-14 cm lang, die in kransen aan de uiteinden van de scheuten staan, waaraan de plant zijn naam ontleent. Het is een extreem langzaam groeiende, groenblijvende boom: in zijn thuisland kunnen eeuwenoude exemplaren 30-40 meter hoog worden, maar in de tuinbouw bereikt hij zelfs na decennia slechts een hoogte van enkele meters.

Sterhyacint

Scilla bifolia

Scilla bifolia, de sterhyacint, is een kleine bolgewas uit de aspergefamilie (Asparagaceae) die inheems is in Europa en van West-Rusland tot Turkije en Syrië, waar hij groeit in beuken- en loofbossen en op bergweiden tot 2.000 m hoogte. Elke bol produceert twee (zelden drie) glanzende, lancetvormige bladeren en een stengel van 10 tot 20 cm met 6 tot 10 stervormige, omhooggerichte bloemen, meestal blauwviolet, zeldzamer wit of roze. Hij bloeit in het vroege voorjaar en verdwijnt in de zomer.

Peruaanse hyacint

Scilla peruviana

Ondanks de naam komt de Scilla peruviana niet uit Peru: de plant is inheems in het westelijke Middellandse Zeegebied en komt voor in Portugal, Spanje, Italië en Noord-Afrika. Het is een overblijvende bolplant die een basaal rozet vormt van lange, donkergroene, lancetvormige bladeren die semi-wintergroen zijn. In het voorjaar en de vroege zomer produceert de plant een spectaculaire piramidevormige bloeiwijze (een dichte kegelvormige tros) met 50 tot 100 kleine stervormige bloemen in diepe blauw-violette tinten (er bestaan ook witte variëteiten). Na de bloei gaat de bol in de zomer een korte periode van droge rust in.